Odświeżanie wyników w programie ArCADia-TERMO

Odświeżanie wyników w programie ArCADia-TERMO

 

W tym artykule zostanie   opisaną opisane aspekty odświeżanie   podczas wykonywania: świadectwa energetycznego, analizy środowiskowo-ekonomicznej i audytu.

Odświeżanie wyników jest ważną opcją w każdym programie komputerowym.

Wbrew pozorom jest   to bardzo skomplikowana i złożona operacja od strony programowania, ponieważ dotyczy zarówno wyświetlanych wartości jak i grafiki, ale także wydajności komputera i jego oprogramowania (np. Windows).

Warto też zapamiętać, że każde odświeżenie wiąże się z ponownym przeliczeniem pewnej, wyraźnie określonej ilości danych.

Innym ważnym parametrem jest czas w jakim może nastąpić odświeżanie wyników. Od tego zależy sposób odświeżania. Wynika to z oczywistego faktu, że skomplikowane operacje matematyczno-graficzne rzadko trwają poniżej 1 sekundy. A taki to właśnie odstęp czasu uznawany jest umownie za maksymalny, podczas wprowadzania danych.

Z kolei oczekiwanie na wynik końcowy może trwać znacznie dłużej nawet kilka minut i jest to całkowicie akceptowalna sytuacja.

Dlatego, aby pogodzić te dwie sytuacje w programie ArCADia –TERMO zastosowano 2 metody odświeżania danych: częściowa i pełna.

I. Odświeżanie wyników podczas wykonywania charakterystyki lub świadectwa energetycznego

1. Metoda częściowa
Celem tej metody jest natychmiastowe i automatyczne wykonanie obliczeń wyników cząstkowych (pośrednich), obejmujących tylko stosunkowo niewielką ilość danych. Metoda ta jest bardzo szybka i polega na odświeżeniu przede wszystkim, widocznych tylko w bieżącym etapie obliczeń. Pozostałe wyniki, znajdujące się w innych etapach oraz wyniki końcowe nie są aktualizowane.

Dzięki temu, użytkownik może szybko wprowadzać dane, a potem przeprowadzać ich ewentualną korektę, nie tracąc czasu na czekanie, aż otrzyma końcowe wyniki.

Przykładem w programie ArCADia-TERMO jest etap IV Definicje przegród oraz etapy Strefy cieplne i Strefy chłodu, gdzie oczekiwanie na wyniki końcowe np. wartość wskaźnika EP, często byłoby zbędne, ponieważ i tak brakuje wszystkich  danych do końcowych obliczeń. Dlatego każdorazowe wykonywanie wszystkich obliczeń zajęłoby tylko niepotrzebnie czas i tak nieprowadząc do wyników końcowych.

2. Metoda pełna
Metoda ta wykonywana jest tylko „na żądanie”, po kliknięciu na przycisk Odśwież  g12_3_rys0  znajdujący się na górnym pasku okna programu (rys. 1)   lub na klawisz F5 (znajdujący się na górnym rzędzie  klawiszy na klawiaturze).

g12_3_rys1
Rysunek 1. Przycisk Odśwież (drugi od lewej strony) na górnym pasku okna  programu ArCADia-TERMO

Należy przypomnieć, że wyświetlane na podglądzie wartości EP dotyczy tylko całego budynku wielofunkcyjnych, a nie jego poszczególnych jego funkcji.

II. Odświeżanie danych i wyników w analizy środowiskowo-ekonomicznej

Działanie przycisku Odśwież (lub klawisza F5) zależy od włączonej lub wyłączonej opcji Pobierz dane z certyfikatu, w etapie Zużycie paliw.g12_3_rys2

  •  gdy opcja ta jest włączona, wtedy odświeżanie spowoduje wykasowanie danych wprowadzonych przez użytkownika i ich zastąpienie domyślnymi danymi dla systemów wprowadzonych w charakterystyce lub świadectwie energetycznym, ponieważ nastąpi powtórne przesłanie danych z certyfikatu ,
  • gdy opcja jest wyłączona, wtedy odświeżanie będzie dotyczyło tylko aktualnych danych pochodzących z certyfikatu lub wprowadzonych przez użytkownika. Żadne dane nie będą zmienione.

Dlatego po pierwszej modyfikacji danych (np. w etapie Zużycie paliw, czy Efekt ekologiczny) zawsze powinno się wyłączyć opcję Pobierz dane z certyfikatu, aby odświeżanie miało sens.

III. ODŚWIEŻANIE W AUDYCIE

Zastosowanie obu metod odświeżania nie dotyczy wyników końcowych w audycie energetycznym i remontowym w etapie Warianty termomodernizacyjne.

Powodem jest dość często dość długi czas obliczeń, szczególnie gdy liczba wprowadzonym pomieszczeń przekracza 100 lub zmodernizowano bardzo dużo typów przegród,

Aby program wygenerował lub odświeżył wyniki końcowe (czyli podał końcowe warianty) należy włączyć (zaznaczyć)  w etapie Warianty termomodernizacyjne opcję pokazaną na rysunku 2  albo jeżeli jest ona włączona to wyłączyć ją i zaraz włączyć ponownie.

g12_4_rys2
Rysunek 2. Opcja powodująca ponowne przeliczenie wszystkich wyników i wariantów w audycie.

Jeżeli zmiany dotyczą tylko danych znajdujących się w etapie Warianty termomodernizacyjne  np. pole Środki w własne inwestora, wtedy wystarczy kliknąć przycisk g12_4_rys1, natomiast gdy zmiany nastąpiły we wcześniejszych etapach wtedy zamiast przycisku Odśwież należy przejść do etapu Warianty termomodernizacyjne i w nim zaznaczyć opcję pokazaną na rysunku 2.

Podsumowanie
Jak można zauważyć, w programie ArCADia-TERMO zastosowano różne metody odświeżania danych i wyników, w zależności od rodzaju obliczeń oraz etapu na jakim są dane obliczenia.

Ale zawsze tak, aby czas odświeżania był jak najkrótszy. Jest to bardzo ważne podczas przeprowadzania symulacji obliczeń, gdy sprawdzamy wartości  tylko wyników cząstkowych lub tylko końcowych.

 

Jak obliczać zyski wewnętrzne w programie ArCADia-TERMO?

Umiejętność określania zysków wewnętrznych należy do podstawowych umiejętności każdego certyfikatora, ponieważ mają duży wpływ na wartość wskaźnika EP

Na wstępie należy podkreślić, że podane w tabeli 26 rozporządzenia w dnia 3.06.0214 roku zyski wewnętrzne należy traktować jako wartości obliczeniowe. Oznacza to, że wartości te mogą, ale wcale nie muszą odpowiadać rzeczywistym wartościom zysków w danego budynku. Co więcej, podane wartości zysków wewnętrznych mogą znacznie, nawet kilkakrotnie! różnić się od rzeczywistych wartości zysków dla obliczanego przez nas budynków. Dlatego, wartości zysków wewnętrznych należy traktować jako wartości przeciętne. Wynika z tego, że mogą być one w konkretnym przypadku zawyżone lub zaniżone.

O ile dla budynków mieszkalnych oraz opieki zdrowotnej są to wartości mniej więcej rzeczywiste, to w przypadku budynków biurowych są często zaniżone i to nawet dwukrotnie.

Jedynie dla budynków produkcyjnych należy zyski wewnętrzne obliczać indywidualnie, podając wartości rzeczywiste, w zależności rodzaju urządzeń technologicznych, ilości ludzi, mocy oświetlenia wbudowanego i mocy dodatkowego wyposażenia.

Jest to słuszne podejście, ponieważ dzięki temu można porównywać zapotrzebowanie na energię dla budynków tego samego rodzaju.

Dodatkowo, niskie wartości zysków wewnętrznych(przyjmowane zgodnie z rozporządzeniem z dn.3.6.2014 r.   dla budynków biurowych, pozwalają obliczyć cząstkową wartość delta EPc na chłodzenie na niskim, wymaganym przez warunki techniczne WT 2014. Jest to bardzo ważne, ponieważ gdyby przyjąć rzeczywiste wartości zysków wewnętrznych dla np. wielkopowierzchniowych budynków biurowych, bardzo często okazuje się, że cząstkowa wartość delta EPc na chłodzenie jest zbyt duża.

Poniżej przedstawiono (wg rozporządzenie z dnia 3.06.0214 r.) 4 sposoby podawania (lub obliczania) zysków wewnętrznych w zależności od rodzaju budynku.

Dla budynków :

  1. mieszkalnych oraz opieki zdrowotnej oraz lokali mieszkalnych i klatek schodowych w budynkach wielorodzinnych – wartości stałe,
  2. magazynowych, zamieszkania zbiorowego, użyteczności publicznej z wyjątkiem biurowych i opieki zdrowotnej – wartości zmienne,
  3. biurowe – wartości zmienne,
  4. produkcyjnych – wartości przyjmowane indywidualne.

Dodatkowo należy rozważyć budynki lub ich części niewymienione w rozporządzeniu
5. pozostałe (np. piwnice, poddasza niemieszkalne, garaże, budynki zabytkowe, schrony, bunkry, stacje transformatorowe, wydzielone klatki schodowe w budynkach wielorodzinnych – wartość zero lub przyjmowane indywidualne).

Ad1. Należy zawsze przyjmować wartości stałe, podane w rozporządzeniu. Jednak wydzielone piwnice lub poddasza niemieszkalne (o temperaturach 5 lub 8 stopni) w budynkach mieszkalnych powinno się traktować jako osobne strefy cieplne i przyjmować dla nich zyski wewnętrzne równe zero. W przeciwnym wypadku wskaźnik EP dla budynków z wydzielonymi piwnicami byłby (niesłusznie) zaniżony.

Ad2. Wartość zysków wewnętrznych należy obliczać na podstawie jednego parametru: czasu użytkowania budynku, oznaczonego symbolem beta.

Ad3. Wartość zysków wewnętrznych należy obliczać na podstawie dwóch parametrów: czasu użytkowania budynku (oznaczonego symbolem beta) oraz udziału powierzchni P1 (jako udział powierzchni pomieszczeń biurowych w powierzchni pomieszczeń o regulowanej temperaturze powietrza w budynku biurowym.)

Ad4. Wartość zysków wewnętrznych należy obliczać indywidualnie, w zależności od rodzaju technologii zastosowanej w produkcji oraz oświetlenia. Są to np . zyski od silników, od ludzi (pracowników), od instalacji, innych urządzeń  np. komputery i od zasobników.

Metoda Uproszczona czy Szczegółowa w programie ArCADia-TERMO?

W programie ArCADia-TERMO są dwie metody obliczania zysków wewnętrznych: Uproszczona i Szczegółowa.

Metodę Szczegółową można używać tylko dla budynków produkcyjnych, w pozostałych przypadkach powinna zawsze być zastosowana metoda Uproszczona.

Jest to odmienne podejście niż wg poprzedniej metodologii z dn. 6.11.2008 r. gdzie metoda szczegółowa była wykorzystywana znacznie częściej, np. budynków użyteczności publicznej (w tym budynków biurowych).

g12_rys1
Rysunek 1. Metoda Uproszczona – obliczenie zysków wewnętrznych dla budynku biurowego.

g12_rys2

Rysunek 2. Metoda Szczegółowa – obliczenie zysków wewnętrznych dla budynku produkcyjnego.

 

Metody zużyciowa i obliczeniowa w świadectwie energetycznym

Metody zużyciowa i obliczeniowa w świadectwie energetycznym

 

Z pewnością nie wszyscy pamiętają, że rozporządzenie z dnia 3.06.2014 pozwala wykonać świadectwo charakterystyki energetycznej, nie tylko metodą Obliczeniową, ale również metodą Zużyciową. Obecnie metoda obliczeniowa jest obecnie powszechnie używana przez certyfikatorów, natomiast metoda zużyciowa– sporadycznie.

Osobiście nie przypominam sobie przypadku świadectwa energetycznego wykonywanego metoda zużyciową .

Jednak można się spodziewać, że metoda zużyciowa od 2015 roku będzie używana coraz częściej.

Jak podaje rozporządzenie: „metoda obliczeniowa odnosi się do standardowego sposobu użytkowania i standardowych warunków klimatycznych, natomiast metoda zużyciowa odnosi się do faktycznego sposobu użytkowania budynku, w związku z czym mogą wystąpić różnice w wynikach końcowych między obliczeniami sporządzonymi tymi metodami.

Można powiedzieć, że metoda obliczeniowa jest bardziej obiektywna, ponieważ odnosi się do standardowych parametrów konstrukcji i użytkowania budynku, natomiast metoda zużyciowa jest za to bardziej dokładna, ponieważ odpowiada rzeczywistym parametrom konstrukcji i użytkowania budynku, które jednak mogą być typowe tylko dla danego budynku i miejsca jego usytuowania oraz zależeć od innych wskaźników takich jak poziomu zamożności, pochodzenia. osobistej kultury oraz wykształcenia użytkowników. Jedni użytkownicy mogą bardziej ani inni mniej oszczędzać energię.

W obecnej wersji programu ArCADia- TERMO użytkownik może wybrąć z listy tylko nazwę metody zużyciowej, rys.1. jednak w nie dalekiej przyszłości będą dostępne wszystkie obliczenia tej motody.

g12_2_rys.1
Rysunek 1. Metoda zużyciowa  (fragment świadectwa energetycznego) w programie ArCADia-TERMO)

Warto podkreślić, że metoda zużyciowa może być brana pod uwagę dla każdego rodzaju budynku (zarówno mieszkalnego jak i niemieszkalnego), jego części stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową lub lokalu mieszkalnego, ale tylko wtedy gdy spełnione są następujące, dodatkowe wymagania:

1) istnieje jeden, wspólny system ogrzewczy oraz system przygotowania ciepłej wody użytkowej, który jest zasilany tylko jednym rodzajem nośnika energii. Oznacza to, że nie mogą być dwa lub trzy albo więcej systemów c.o. i c.w.u.

2) paliwem lub nośnikiem energii może być tylko: gaz ziemny lub ciepło sieciowe (czyli gorąca woda) dla wspólnego sytemu c.o. i c.w.u.

3) nie jest wskazany cel jego zużycia nośnika energii na dokumentach potwierdzających rzeczywiste zużycie ciepła sieciowego lub gazu ziemnego w budynku i lokalu mieszkalnym lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową. Oznacza to, że celem może być tylko i wyłącznie ogrzewanie i podgrzanie ciepłej wody, a nie na przykład, dodatkowo gotowanie, jakiś   proces technologiczny lub oświetlenie np. gazowe. Oczywiście może być sytuacja, gdy w budynku nie ma instalacji c.w.u., a jest tylko instalacja ogrzewania (i wentylacji) – wtedy również metoda zużyciowa może mieć zastosowanie.

4) budynkiem nie jest wyposażony w instalację chłodzenia (klimatyzacje z funkcją chłodzenia),

5) muszą być dostępne dokumenty potwierdzające rzeczywiste zużycie ciepła sieciowego lub gazu ziemnego na potrzeby ogrzewania i c.w.u. z ostatnich 3 lat poprzedzających wydanie świadectwa charakterystyki energetycznej.

6) dla budynków wielofunkcyjneych nie można wykonywać obliczeń zarówno metodą obliczeniowa jak i zyżyciowa, ponieważ obie metody dają nieporównywalne ze sobą wyniki.

Oznacza, to, że gdy przynajmniej jedna część samodzielno-użytkowa budynku nie spełnia powyższych 5-ciu warunków, to jeśli świadectwo dla całego budynku nie może być wykonane przy użyciu metody zużyciowej. Wtedy musi być zastosowana metoda obliczeniowa dla każdej funkcji budynku!

7) metoda zużyciowa nie może być zastosowana do obliczeń wskażnika EK i EP w projektowanej charakterystyce energetycznej budynku (do pozwolenia na budowę).

Aspekty obliczeń w metodzie zużyciowej

a) Jeżeli w budynku lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową mają miejsce procesy technologiczne, to w obliczeniach charakterystyki energetycznej nie uwzględnia się zapotrzebowania na energię w tych procesach, a także zapotrzebowania na energię przez instalacje obsługujące te procesy. Zyski ciepła od tych procesów dolicza się do wewnętrznych zysków ciepła pomieszczeń.

b) nie wyznacza się wartości energii użytkowej (ponieważ się nie da tego zrobić na podstawie danych z faktur lub innych dokumentów), dlatego, że faktury obejmują koszt energii wytworzenia energii, koszt przesyłu oraz wielkość strat energii. A sprawność jest m iarą strat energii. A definicja energii użytkowej nei obejmuje sprawności, czyli start.

Największą zaletą metody zużyciowej jest jej prostota, pozwalająca bardzo szybko wykonać obliczenia wskaźnika EP i samego świadectwa energetycznego.

 

 

Zmiany parametrów podłogi na gruncie – normy 13370 i 12831

Zmiany parametry podłogi na gruncie  – normy PN-EN 13370 i PN-EN 12831

W tym artykule będą omówione zmiany w obliczaniu współczynnika przenikania ciepła U dla podłogi na gruncie i ściany na gruncie.

Norma PN-EN 13370

Dotychczas wydawało się, że wszystko jest w miarę jasne. Jednak wczytując się dokładnie w treść normy 13370 oraz w podany w tej normie przykład obliczeń należy zauważyć dwie istotne zmiany, rys.1:

  1. wartość współczynnika przenikania ciepła warstwy przyściennej od strony zewnętrznej wynosi Rse = 0,04 (m2 * K)/W,
  2. pole Ag i obwód P zagłębionej podłogi na gruncie obliczany jest po wymiarach całkowicie wewnętrznych.

Nowa wartość współczynnika Rse = 0,04 jest obecnie obowiązująca dla podłogi na gruncie, ponieważ w treści nowego rozporządzenia do świadectw energetycznych z dn. 3.6.2014 r., usunięto zapis Rse =0. A wartość Rse=0,04 występuje w podanym w normie PN-EN 13370 przykładzie obliczeń strat ciepła do gruntu.

Podobnie, obowiązuje zapis z normy PN-EN 13370, nakazujący podanie pole Ag i obwodu P po wymiarach całkowicie wewnętrznych, wtedy gdy podłoga jest zagłębiona.

Oznacza to również, że w przypadku niezagłębionej podłogi na gruncie pole Ag i obwód P powinny być obliczane po obrysie zewnętrznym (tak jak jest to obecnie).

6_11_PG
Rysunek 1. Parametry zagłębionej podłogi na gruncie wg normy PN-EN 13370

Wartość współczynnika U obliczana po wymiarach całkowicie wewnętrznych wynosi U1 =0,468, a po zewnętrznych   U2= 0,459 .

Norma PN-EN 12831

Jeśli chodzi o normę PN-EN 12831, to przez analogię do normy PN-EN 13370, wartość będzie wynosiła Rse = 0,04. Natomiast sposób obliczania pola Ag i obwodu P nie ulegnie zmianie – nadal będzie liczony po obrysie zewnętrznym, bez względu na to czy podłoga jest zagłębiona czy też nie.

Podsumowanie

Najnowsza wersja programu ArCADia-TERMO 6 będzie uwzględniała powyższe zmiany obliczania współczynnika U.

  1. Wartość współczynnika U dla zagłębionej podłogi na gruncie, wynikająca z uwzględniania wymiarów całkowicie wewnętrznych jest większa o około 0,01, niż przy zastosowaniu wymiarowania zewnętrznego.
  2. Do obliczanie strat ciepła przez przenikanie dla podłóg zagłębionych i niezagłębionych w gruncie nadal należy przyjmować powierzchnięAk, obliczaną po wymiarach wewnętrznych.
  3. Z pewnością dla wielu certyfikatorów i audytorów zaskoczeniem będzie to, że po wejściu w życie od dnia 3.10.2014 r. nowej metodologi w sprawie wykonywania świadectw energetycznych obliczenia strat ciepła przez grunt uległa zmianie. Ale do tego trzeba się przyzwyczaić, i piszę to bez ironii.

Numer uprawnień i data wystawienia świadectwa energetycznego

Numer uprawnień i data wystawienie świadectwa energetycznego

W programie ArCADia-TERMO 6 w dolnej części pierwszej strony świadectwa charakterystyki energetycznej w sekcji Sporządzający Świadectwo znajdują się 3 pozycje:

  1. Imię i nazwisko,
  2. Nr uprawnień budowlanych albo nr wpisu do rejestru,
  3. Data wystawienia.

Imię i nazwisko – dotyczy osoby (certyfikatora) sporządzającej świadectwo energetycznej. Jest to osoba, która bierze pełną odpowiedzialność za wszystkie informacje znajdujące się w świadectwie. W praktyce jest to zawsze tylko jedna osoba, a nie kilka lub więcej osób. Oczywiście udział w obliczeniach może brać kilka osób, ale odpowiedzialna jest zawsze tylko jedna. I dodatkowo, osoba ta musi posiadać aktualne uprawnienia do wykonywania i wystawiania świadectw energetycznych.

Nr uprawnień budowlanych albo nr wpisu do rejestru – oznacza numer uprawnień budowlanych jakie kandydat na certyfikator otrzymał w wyniki posiadania odpowiedniego wykształcenia,   praktyki zawodowej oraz zdania wymaganych prawem egzaminów.

Nr wpisu do rejestru – oznacza numer uprawnień jakie otrzymały osoby, które ukończyły studia podyplomowe w zakresie wykonywania świadectw energetycznych lub zdały egzamin państwowy z tego zakresu, np. 9465.

Pod adresem znajduje się strona MIiR, na której można odszukać dane osób zarejestrowanych w bazie danych Ministerstwa:

http://www.mir.gov.pl/Budownictwo/Rynek_budowlany_i_technika/Efektywnosc_energetyczna_budynkow/Centralne_rejestry/Strony/pozytyw_charakterystyka.aspx

4_11_Min

Rysunek 1. Fragment internetowej strony MIiR zawierającej dostęp do bazy danych certyfikatorów

Prawdopodobnie, do I kwartału przyszłego roku każdy certyfiktor będzie musiał zarejestrować się na stronach Ministerstwa IiR, aby otrzymać swój nr uprawnień nadany przez Ministerstwo. Obecnie mają go tylko niektóre osoby już zarejestrowane. Taki numer składa się z numeru porządkowego oraz roku otrzymania uprawień np. 2433/2011.

4_11_Dane
Rysunek 2. Fragment pierwszej strony świadectwa energretycznego,                 wykonany w programie ARCADia-TERMO 6.

Data wystawienia – oznacza datę wykonania i wydania świadectwa energetycznego przez certyfikatora. Po wejściu w życie nowego rozporządzenia MIiR z dn. 3 06.2014 r. data ta nie może być wcześniejsza niż 3.10.2014 r. Nie można wykonywać świadectw z data wsteczną, nawet jeśli dane dotyczące budynku się nie zmieniły.