Archiwum kategorii: ŚCHE i PCHE

Numer uprawnień i data wystawienia świadectwa energetycznego

Numer uprawnień i data wystawienie świadectwa energetycznego

W programie ArCADia-TERMO 6 w dolnej części pierwszej strony świadectwa charakterystyki energetycznej w sekcji Sporządzający Świadectwo znajdują się 3 pozycje:

  1. Imię i nazwisko,
  2. Nr uprawnień budowlanych albo nr wpisu do rejestru,
  3. Data wystawienia.

Imię i nazwisko – dotyczy osoby (certyfikatora) sporządzającej świadectwo energetycznej. Jest to osoba, która bierze pełną odpowiedzialność za wszystkie informacje znajdujące się w świadectwie. W praktyce jest to zawsze tylko jedna osoba, a nie kilka lub więcej osób. Oczywiście udział w obliczeniach może brać kilka osób, ale odpowiedzialna jest zawsze tylko jedna. I dodatkowo, osoba ta musi posiadać aktualne uprawnienia do wykonywania i wystawiania świadectw energetycznych.

Nr uprawnień budowlanych albo nr wpisu do rejestru – oznacza numer uprawnień budowlanych jakie kandydat na certyfikator otrzymał w wyniki posiadania odpowiedniego wykształcenia,   praktyki zawodowej oraz zdania wymaganych prawem egzaminów.

Nr wpisu do rejestru – oznacza numer uprawnień jakie otrzymały osoby, które ukończyły studia podyplomowe w zakresie wykonywania świadectw energetycznych lub zdały egzamin państwowy z tego zakresu, np. 9465.

Pod adresem znajduje się strona MIiR, na której można odszukać dane osób zarejestrowanych w bazie danych Ministerstwa:

http://www.mir.gov.pl/Budownictwo/Rynek_budowlany_i_technika/Efektywnosc_energetyczna_budynkow/Centralne_rejestry/Strony/pozytyw_charakterystyka.aspx

4_11_Min

Rysunek 1. Fragment internetowej strony MIiR zawierającej dostęp do bazy danych certyfikatorów

Prawdopodobnie, do I kwartału przyszłego roku każdy certyfiktor będzie musiał zarejestrować się na stronach Ministerstwa IiR, aby otrzymać swój nr uprawnień nadany przez Ministerstwo. Obecnie mają go tylko niektóre osoby już zarejestrowane. Taki numer składa się z numeru porządkowego oraz roku otrzymania uprawień np. 2433/2011.

4_11_Dane
Rysunek 2. Fragment pierwszej strony świadectwa energretycznego,                 wykonany w programie ARCADia-TERMO 6.

Data wystawienia – oznacza datę wykonania i wydania świadectwa energetycznego przez certyfikatora. Po wejściu w życie nowego rozporządzenia MIiR z dn. 3 06.2014 r. data ta nie może być wcześniejsza niż 3.10.2014 r. Nie można wykonywać świadectw z data wsteczną, nawet jeśli dane dotyczące budynku się nie zmieniły.

 

 

Dodanie zdjęcia do budynku jedno- i wielofunkcycyjnego w programie ArCADia-TERMO

Dodanie zdjęcia do budynku jedno- i wielofunkcyjnego w programie ArCADia-TERMO 6.

Początkujący użytkownicy programu ArCADia-TERMO czasem mają problemy z prawidłowym dodaniem zdjęcia do raportu świadectwa charakterystyki energetycznej a następnie z jego wydrukiem.

W tym artykule zostaną omówione wszystkie aspekty tego zagadnienia.

Na początku należy podkreślić, że program ArCADia-TERMO pozwala na wykonywanie świadectw energetycznych – także dowolnych budynków wielofunkcyjnych, takich jak na przykład: budynek magazynowo-biurowo-mieszkalny, galeria handlowa, produkcyjno-biurowy, mieszkalno-biurowy, mieszkalno-handlowy itd.

Dodanie zdjęcia
Bardzo dobrym   przykładem budynku wielofunkcyjnego jest domek jednorodzinny ze sklepem. Mamy tutaj 2 funkcje budynku: mieszkalna i usługowa (sklep).

Aby wykonać świadectwo dla takiego budynku dwufunkcyjnego należy w etapie Strefy cieplne zdefiniować strefy (ogrzewane i nieogrzewane) należące do części mieszkalnej (Część mieszkalna) i do części usługowej (Część usługowa).

Następnie, trzeba przejść do etapu Ogrzewanie i wentylacja i po kliknięciu na przycisk plus 3_11_plus_1 ( w lewym górnym rogu) dodać nową grupę i nazwać ją Sklep, a potem kliknąć lewym przyciskiem myszy na strefę Część usługowa (strzałka przerywana) i przeciągnąć ją do pozycji Lista stref w grupie Sklep.

Dla uproszczenia przyjmijmy, że zarówno części mieszkalnej jaki usługowej mamy tylko po jednej strefie cieplnej (ogrzewanej).

3_11_plus_2
Rysunek 1. Końcowy układ funkcji w budynku jednorodzinnym w etapie Ogrzewanie i wentylacja

I teraz dopiero można dodawać zdjęcia.

Gdy chcemy dodać zdjęcie (rys.2):

a) tylko do części mieszkalnej, aby potem wydrukować świadectwo tylko tej funkcji budynku, należy kliknąć na Część mieszkalna budynku jednorodzinnego, a potem na domyślne zdjęcie po prawej stronie okna programu, aby dodać własne zdjęcie tej części budynku,

b) tylko do części usługowej, aby potem wydrukować świadectwo tylko tej funkcji budynku, należy kliknąć na Sklep, a potem na domyślne zdjęcie po prawej stronie okna programu, aby dodać własne zdjęcie tej części budynku ( czyli sklepu),

c) całego domku jednorodzinnego, aby potem wydrukować świadectwo dla całości, należy kliknąć na Certyfikat ( niebieska strzałka ciągła, rys.1), a potem na domyślne zdjęcie po prawej stronie okna programu, aby dodać własne zdjęcie całego domku jednorodzinnego.

3_11_plus_3
Rysunek 2. Dodanie zdjęcia do każdej funkcji i do całego domku jednorodzinnego. Linia górna – dla całego budynku, linie dolne – dla obu funkcji.

Wydruki

To jeszcze nie koniec.

Gdy chcemy prawidłowo wydrukować świadectwa dla poszczególnych funkcji budynku oraz dla całego domku jednorodzinnego (z obiema funkcjami), to wtedy musimy przejść do etapu Wydruki i gdy chcemy wydrukować świadectw energetyczne dla (rys. 3):

  1. a) całego domku jednorodzinnego musimy kliknąć na słowo Certyfikat,
  2. b) części mieszkalnej domku jednorodzinnego musimy kliknąć na słowo na Część mieszkalna budynku jednorodzinnego,
  3. c) częsci usługowe domku jednorodzinnego musimy kliknąć na słowo Sklep,

3_11_plus_4
Rysunek 3. Lista funkji budynku do wydruku

Po wybraniu odpowiedniej pozycji na liście (rys.3) trzeba kliknąć na jednej z 3 przycisków znajdujących się po prawej stronie okna programu .

3_11_plus_5
Rysunek 4. Przyciski zapisu i wydruku w programie ArCADia- TERMO 6

Zostało jeszcze jedno pytanie. W jaki sposób dodać zdjęcie do budynku jednofunkcyjnego np. Domku jednorodzinengo bez części usługowej.

Odpowiedź jest prosta. Postepujemy dokładnie tak samo jak dla budynku wielofukcyjnego, pomietając jednak, gdzie dodaliścmy zdjęcie całego domku. Czy dodaliśmy do pozycji Certyfikat (rys. 1 i 3) czy części budynku. Ponieważ gdy dodaliśmy zdjęcie do pozycji Certyfikat, to i wydruk musimy wykonać klikając także na słowo Certyfikat (rys.3) i tak samo dla części budynku. Choć zawartość obu świadewtw byłaby identyczna, to jednak tylko w jednym z nich znajdowałoby się wcześniej dodane zdjęcie.

Energia pomocnicza w raporcie świadectwa energetycznego

Energia pomocnicza w raporcie świadectwa energetycznego

Wprowadzenie nowej metodologii, podanej w rozporządzeniu MIiR 3 czerwca 2014 r., dotyczącej obliczania świadectw charakterystyki energetycznej, zmieniło sposób uwzględniania energii pomocniczej w raporcie świadectwa energetycznego.

Kwestia energii pomocniczej była szeroko dyskutowana 5 lat temu , po wejściu dawnej w życie metodologii z dn. 6.11.2008 r., ale niestety nie do końca rozwiązana. Dlatego dobrze się stało, że teraz dokładnie określono gdzie i w jaki sposób uwzględniać energię pomocniczą.

Ciewą rzeczą jest to, że dla systemu oświetlenia wbudowanego nie podaje się dodatkowej wartości energii użytkowej na oświetlenie przy obliczania energii końcowej i pierwotnej.Jest to słuszne podejście. Wynika ono z faktu, że że energia pomocnicza uwzględniona jest bezpośrednio we współczynniku oświetlenia LENI, w postaci parametrów Fo, FD i FC, które dotyczą automatyki w instalacji oświetlenia.

Przykład
Obliczyć wartości energii użytkowej EU, końcowej EK i pierwotnej EP oraz inne parametry znajdujace się w tabeli na trzeciej stronie wzoru świadectwa charakterystyki energetycznej budynku użyteczności publicznej o powierzchni ogrzewanej Af = 250 m2 i chłodzonej Af,C = 200 m2 dla danych następujących systemów w budynku, w których paliwem jest tylko energia elektryczna systemowa :
a) Ogrzewania i wentylacji: QH,nd = 87629,68 kWh/rok, nH,tot = 3,64,
Eel,pom,H = 427,50 kWh/rok; wel = 3.0;
b) Ciepłej wody użytkowej: QW,nd = 1170,91 kWh/rok. nW,tot = 0,66,
Eel,pom,H = 58,40 kWh/rok; wel = 3.0;
c) Chłodzenia: QC,nd = 87629,68 kWh/rok, nC,tot = 0,70;
Eel,pom,H = 58,40 kWh/rok; wel = 3.0;

d) Oświetlenia: LENI = 31 kWh/(m2 *rok)

Teraz obliczymy dla systemu :
A) grzewczo-wentalacyjnego wartości EUH, EKH i EPH+W:

EUH = QH,nd / Af = 87629,68 / 250 = 350,52 [kWh/m2 * rok]
QK,H = QH,nd / nH,tot = 87629,68 / 3,64 = 27074,09 [kWh/rok]
EKH = QK,H / Af t = 27074,09 / 250 = 96,30 [kWh/m2 * rok]
QP,H = QK,H * wH + Eel,pom,H * wH = 27074,09 * 3,0 + 427,50 * 3,0 = 73504,50 [kWh/rok]
EPH = QP,nd / Af = 73504,50 / 250 = 294,02 [kWh/m2 * rok]

B) ciepłej wody użytkowej wartości EUW, EKW i EPW:

EUW = QW,nd / Af = 1170,91 / 250 = 4,68 [kWh/m2 * rok]
QK,W = QW,nd / nH,tot = 1170,91 / 0,66 = 1774,09 [kWh/rok]
EKW = QK,W / Af t = 1774,09 / 250 = 7,10 [kWh/m2 * rok]
QP,W = QK,W * wH + Eel,pom,H * wH = 1774,09 * 3,0 + 58,4 * 3,0 = 5497,47 [kWh/rok]
EPW = QP,W / Af = 5497,47 / 250 = 21,99 [kWh/m2 * rok]

C) chłodzenia EUC, EKC i EPC:

EUC = QC,nd / Af = 5000 / 250 = 20,00 [kWh/m2 * rok]
QK,C = QC,nd / nH,tot = 5000 / 0,70 = 7142,86 [kWh/rok]
EKC = QK,C / Af = 7142,86 / 250 = 28,57 [kWh/m2 * rok]
QP,C = QK,C * wH + Eel,pom,H * wH = 7142,86 * 3,0 + 120,00 * 3,0 = 21788,58 [kWh/rok]
EPC = QP,C / Af = 21788,58 / 250 = 87,15 [kWh/m2 * rok]

D) oświetlenia wbudowanego EKL i EPL:

QK,L = LENI * Af = 31 * 250 = 7750,00 [kWh/rok]
EKL = QK,L / Af = 7750,00/250 = 31 [kWh/m2 * rok]
QP,L = QK, L * wL = 7750 * 3,0 = 23250,00 [kWh/rok]
EPL = QP,L / Af = 23250 / 250 = 93,00 [kWh/m2 * rok]

Można zadać pytanie dlaczego do obliczenia dla systemu chłodzenia wskaźnika energii EUC, EKC i EPC w mianowniku znajduje się wartość Af a nie Af,c ? Odpowiedź jest prosta: ponieważ w tym budynku Af zawiera powierzchnię Afc. Podobnie sytuacja dotyczy ciepłej wody użytkowej i oświetlenia.

Widok 3 strony raportu świadectwa charakterystyki energetycznej budynku wybenerowany w programie ArCADia –TERMO 6.0.

9e-Tabela

Więcej na temat obliczania powierzchni Af w budynkach z chłodem zostanie napisane w kolejnym artykule.

 

Podsumowanie

  1. Dokładna wartość energii pomocniczej nie jest widoczna w raporcie świadectwa energetycznego.
  2. Wartość energii pomocniczej występuje tylko podczas obliczania energii pierwotnej dla systemów ogrzewania i wentylacji, ciepłej wody i chłodzenia.
  3. Dla systemu oświetlenia wbudowanego nie podaje się wartości energii użytkowej i nie uwzględnia się energii pomocniczej.
  4. Indeks dolny „el” przy oznaczeniu wskaźnika energii pomocniczej wel wskazuje, że tylko energia elektryczna może być paliwem dla urządzeń pomocniczych.
  5. Ostatnio, co raz częściej, paliwem dla urządzeń pomocniczych jest energia odnawialna np. słoneczna , w postaci ogniw fotowoltaicznych bądź z energią z przydomowych systemów kogeneracji.

Obliczanie sprawności regulacji dla grzejników elektrycznych w systemach ogrzewania

Obliczanie sprawności regulacji dla grzejników elektrycznych w systemach ogrzewania

Obecnie certyfikator staje się osobą, która której wiedza obejmować musi coraz więcej zagadnień. Dlatego tym razem zostaną omówione urządzenia elektrotechniczne jakim są regulatory wykorzystywane do regulacji temperatury pomieszczeń, ogrzewanych przy wykorzystaniu energii elektrycznej.

W rozporządzeniu z dnia 2 lipca 2014 do obliczeń średniej sezonowej sprawności regulacji i wykorzystania ciepła wprowadzono 3 rodzaje regulatorów stosowanych w grzejnikach elektrycznych w systemach ogrzewania:

  1. proporcjonalne, oznaczone symbolem P ,
  2. proporcjonalne – całkujące, oznaczone PI,
  3. proporcjonalne – całkująco-różniczkujące(oznaczone symbolem PDI) z optymalizacją
  4. dwustawne.

I. Regulatory proporcjonalne P, montowane są w grzejnikach: – akumulacyjnych     (sprawność = 0,88),
– konwektorowych    (sprawność = 0,91),
– płaszczyznowych     (sprawność = 0,91),
– promiennikowych   (sprawność = 0,91).

Regulatory proporcjonalne należą do najprostszych w działaniu regulatorów. Zasada ich działania polega na tym, że przy zmianie temperatury w pomieszczeniu wytwarzany jest proporcjonalny sygnał sterujący, którego celem jest utrzymanie temperatury wyjściowej na pewnym na z góry określonym poziomie (badana jest wartość odchyłki od zadanej temperatury).

Regulatory typu P najczęściej są stosowane z grzejnikami o średniej wartości inercji, niedużym opóźnieniu oraz o małych wahaniach temperatury (które praktycznie zawsze występują w pomieszczeniach budynków). Niestety praca tych regulatorów jest mało stabilna.

Na rysunku 1 przedstawiony jest wykres temperatury wyjściowej grzejnika w funkcji czasu t (zaznaczonego na osi poziomej). Linią przerywaną określoną temperaturę zadaną w pomieszczeniu np. 20 stopni. Jak widać temperatura zadana pomieszczenia nie będzie nigdy osiągnięta, choć różnica może być bardzo niewielka.

 

II. Regulatory proporcjonalne – całkujące PI, montowane są w grzejnikach:

– konwektorowych (sprawność = 0,94),
– płaszczyznowych (sprawność = 0,94),
– podłogowym         (sprawność = 0,90),
– promiennikowych (sprawność = 0,94).

Zaletą regulatorów typu PI jest możliwość osiągnięcie zadanej temperatury w pomieszczeniu. Za to czas działania regulatora może być bardzo długi, ponieważ trwa on do momentu wyeliminowania uchyby (różnicy) grzejnika i pomieszczenia

Regulatory PI stosuje się w sytuacji dość szybkich zmian temperatury pomieszczeń lub ważnych fragmentów pomieszczeń np. podłóg. Ich wadą się skłonność do dużej oscylacji i częstego włączania grzejnika podczas działania, co powoduje większy pobór energii przez regulator.

III. Regulatory proporcjonalne – całkująco-różniczkujące PDI z optymalizacją montowane są grzejnikach akumulacyjnych:

– akumulacyjnych (sprawność = 0,91).

Regulatora PID są najbardziej zaawansowanymi regulatorami od strony technicznej, ponieważ składają się aż z 3 modułów: proporcjonalnego, całkującego i różniczkującego. Dzięki temu regulator zapewnia stała temperaturę pomieszczenia nawet przy dużych wahaniach temperatury i nie w pada w oscylację, czyli czas jego działań jest krótki.
III. Regulatory dwustawne montowane są grzejnikach ogrzewania podłogowego:

– podłogowe (sprawność = 0,88).

Regulatory dwustawne mają możliwość ustawienia dwóch wartości temperatur i stosowane są tylko w sytuacji małej dynamiki zmian temperatury pomieszczenia, dając zadawalające wyniki. Wielkość temperatury będzie oscylować wokół wartości zadanej, co powoduje długi czas działania regulatora.

Podsumowanie

Człon proporcjonalny zapewnia osiągniecie temperatury zbliżonej do zadanej w pomieszczeniu, człon całkujący dąży do tego aby zadana temperatura została osiągnięta, a człon różniczkujący dba o to aby czas działania regulatora pomimo wahań znacznych parametrów początkowych był krótki (regulator nie wpadł w oscylację), a przez to i pobór energii niski.

Pomieszczenia nieogrzewane a świadectwo energetyczne budynków biurowych

Pomieszczenia nieogrzewane a świadectwo energetyczne budynków biurowych

Projektując nowoczesne biurowce o dużej powierzchni biurowej często mamy problem ze spełnieniem warunku EPmax. Gdy obliczona wartość wskaźnika EP znacznie przekracza EPmax wtedy warto rozważyć bardziej radykalne rozwiązanie jakim jest przekształcenie pomieszczeń nieogrzewanych w ogrzewane.

Najlepszym rozwiązaniem jest wtedy wzięcie pod uwagę podziemnego garażu nieogrzewanego i przekształcenie go w pomieszczenie ogrzewane o temperaturze 5 lub nawet 8 stopni. Wymaga to jedynie zastosowania:

a)    automatycznie zamykanej bramy wjazdowej, ponieważ pomieszczenie ogrzewane nie może być pomieszczeniem stale czy okresowo otwartym,

b)    nawiewu ciepłego powietrza , do którego wytworzenia trzeba wykorzystać nadmiar ciepła wewnętrznego, odzyskanego i pochodzącego w sumie od: ciepła utajonego i jawnego pracowników zatrudnionych w części biurowej oraz urządzeń biurowych i oświetlenia w części biurowej.

Oczywiście ilość pracowników musi być dość dużą (powyżej 100 osób), aby całe przedsięwzięcie było opłacalne. Na szczęście w dużych biurowcach liczba pracowników biurowych często przekracza kilkaset, a nawet kilka tysięcy, co z powodzeniem umożliwia ogrzanie nie tylko małych, ale też dużych powierzchni nieogrzewanych.

W programie ArCADia- TERMO uwzględnienie odzyskanego ciepła z innych pomieszczeń (także od produkcji) można wykonać na dwa sposoby, poprzez:

  1. zwiększenie zysków wewnętrznych pomieszczenia (np. garażu)w etapie Strefy cieplne w zakładce Zyski wewnętrzne, tak aby inne systemy grzewcze w pomieszczeniu były zbędne QH,nd=0 kWh/rok. Podobnie jak zyski od technologii.
  2. dodanie w etapie Ogrzewanie i wentylacja źródła ciepła i określenie jego udziału procentowego w systemie grzewczym- najczęściej na 100%, przyjmując dla niego wartość współczynnika nakładu wH = 0. Wtedy wartość Q H,nd dla danego pomieszczenia mysi być większa niż 0 kWh/rok.

Pierwszy sposób wymaga wcześniejszego obliczenia przez instalatorów ilości odzyskanego ciepła z uwzględnieniem strat ciepła na przesyle i sprawności odzysku ciepła oraz dodania w etapie Ogrzewanie i wentylacja źródła ciepła i określenie jego udziału procentowego na 100% w systemie grzewczym, przyjmując dla niego wartość współczynnika nakładu wH = 0.

Natomiast drugi sposób wymaga jedynie obliczenia rzeczywistego zapotrzebowania na ciepło Q H,nd bez uwzględnienia ciepła z odzysku (lub odpadowego z części produkcyjnej) i dodania w etapie Ogrzewanie i wentylacja źródła ciepła i określenie jego udziału procentowego na 100% w systemie grzewczym, przyjmując dla niego wartość współczynnika nakładu wH=0. Przykład ustawień pokazano na rysunku 1.

7h_Odzysk

Rysunek 1.  Przykładowe ustawienia źródła ciepła z odzysku w etapie Ogrzewanie i wentylacja.

Pomimo, że system grzewczy oparty jest na gazie ziemnym to współczynniki nakładu wH powinien wynosi ć zero dla garażu, ponieważ jest to ciepło odpadowe.

Ze względu na to, iż nawiew i wywiew ciepłego powietrza jest wymuszony przez pracę wentylatorów, dlatego w obu przypadkach należy podać taką samą energię pomocniczą na wentylatory.

 

Podsumowanie

Choć oba sposoby prowadzą do tego samego celu i wyniku, to jednak sposób 2 wydaje sie bardziej przejrzysty i zrozumiały, ponieważ dokładniej opisuje straty ciepła na przesyle i odzysku.

Różnica między wewnętrznymi zyskami ciepła od technologii a odzyskiem ciepła z technologii (lub biur) jest taka, że w pierwszym przypadku system grzewczy (poza ogrzewaniem awaryjnym) jest całkowicie zbędny (np. w piekarni), a w drugim przypadku system ogrzewczy musi być zainstalowany na stałe, ponieważ zapewnia odzysk ciepła nadmiaru ciepła z innych pomieszczeń i przekazuje oraz rozprowadza go dalej.

Przy czym koszt ogrzewania ciepłem z odzysku z innych pomieszczeń sprowadza się tylko kosztów energii pobieranych przez urządzenia pomocnicze do przesyłu ciepła, czyli wentylatorów (a czasem pomp obiegowych).

 

 

 

Świadectwo energetyczne dla budynku wielofunkcyjnego w programie ArCADia-TERMO- wskaźnik EPmax

W niniejszym artykule skoncentrujemy się głównie na zdefiniowaniu budynku wielofunkcyjnego i ustawieniu dla niego wskaźników EPmax w programie ArCADia-TERMO.

Świadectwo lub charakterystyka energetyczne budynku wielofunkcyjnego jest znacznie bardziej złożonym zagadnieniem niż budynku jednofunkcyjnego. Wymaga od certyfikatora niezbędnego doświadczenia teoretycznego i praktycznego. Kluczową sprawą jest bardzo dobre zrozumienie pojęcia strefy cieplnej(chłodu) i funkcji, ponieważ oba te pojęcia często się nakładają na siebie.

Pojęcie strefy ma węższe znaczenie, ponieważ odnosi się tylko do grupy pomieszczeń o takich samych lub podobnych parametrach użytkowania, np. klatka schodowa, garaż, przedsionek, a także lokal mieszkalny, część mieszkalna, biuro, magazyn. Natomiast funkcja budynku określa przeznaczenie całej części budynku, np. magazyn, sklep, biuro, lokal mieszkalny, część mieszkalna. Jak łatwo zauważyć, o czym wspomniano wcześniej, oba terminy się pokrywają.

Dlatego w każdej funkcji znajduje się co najmniej jedna strefa cieplna, czyli mamy relację 1 do wielu.

Jako przykład weźmy dom jednorodzinny z dobudowanym garażem i sklepem.

Jest to budynek dwufunkcyjny, w którym pierwszą funkcją jest część mieszkalna wraz z garażem, a drugą – sklep. Oznacza to, że należy utworzyć 3 strefy ogrzewane : część mieszkalna, garaż i sklep, rys.1. Litera „M” umownie oznacza, że strefy Część mieszkalna i Garaż należą do mieszkalnej funkcji budynku, a litera i „S” – do funkcji niemieszkalnej czyli sklepu.

Uklad stref

Rysunek 1. Układ stref cieplnych ogrzewanych.

Po przejściu do etapu Ogrzewanie i wentylacja wszystkie strefy cieplne znajdą się automatycznie w domyślnej Części budynku, która w tym momencie oznacza cały budynek. rys. 2.

Czesc budynku

Rysunek 2. Domyślne położenie wszystkich utworzonych strefy cieplnych.

Następnie ,należy:
a)      utworzyć nową funkcję budynku , klikając na zielony krzyżyk (strzałka pozioma)  . A potem nadać jej nazwę: Część usługowa – Sklep, kliknąć na nią i wybrać z listy odpowiedni Typ obliczeń (raportu)! – Budynek,
b)      następnie, przenieść kursorem muszy strefę S -S klep do pozycji Lista stref

Funkcje

Rysunek 3. Raporty (świadectwa) dla obu funkcji budynku (dwa czerwone prostokąty)

Budynki

Te trzy ikony oznaczają odpowiednio: Budynek mieszkalny, Budynek i Budynek referenycyjny.

Na końcu trzeba kliknąć na nazwę Budynek referencyjny i wybrać z listy typ budynku do obliczeń referencyjnych dla obu funkcji budynku (czyli obu części budynku), rys. 4.

Bud. rerefencyjny

Aby wygenerować obliczenia lub raport świadectwa bądź charakterystyki energetycznej dla całego budynku trzeba kliknąć wyraz Certyfikat (rys. 3) i wygenerować raport, w którym wartość wskaźnika EP zostanie automatycznie obliczona jako średnia ważona z obu wskaźników EP dla każdej funkcji.

Świetlik rurowy – a wskaźnik EP, czyli oszczędzamy na oświetleniu

Świetlik rurowy – a wskaźnik EP, czyli oszczędzamy na oświetleniu

Odpowiedź na pytanie o zależność między wskaźnikiem EP a zastosowaniem świetlików rurowych nie zawsze jest jednoznaczna.

Aby zainstalowanie świetlików rurowych miało korzystny wpływ na wskaźnik EP, należy poczynić projekcie budowlanym budynku odpowiednie założenia.

  1. Pomieszczenie musi być pomieszczeniem o regulowanej temperaturze ( ogrzewane, chłodzone albo posiadać zyski ciepła (chłodu) z technologii lub przez przenikanie przegród) ,
  2. W pomieszczeniu musi być zainstalowane stałe, wbudowane oświetlenie, zasilane energią elektryczną do obliczenia powierzchni AL,

Ogólnie rzecz biorąc, świetlików rurowych do obliczeń wskaźnika EP nie można uwzględniać w pomieszczeniach (lub w innych wydzielonych częściach budynku), takich jak:
a) pomieszczenia w części mieszkalnej budynków mieszkalnych, np. klatki schodowe, kuchnie, pokoje mieszkalne,
b) części nieogrzewane, np. poddasza i piwnice nieogrzewane, dobudowane garaże i magazyny,
c) części budynku o nieregulowanej temperaturze np. szachty windowe (które nie są przecież pomieszczeniami!),
d) pomieszczenia nieposiadających wbudowanej instalacji oświetlenia (np. schowki).

Idealnymi pomieszczeniami, w których zastosowanie świetlików rurowych może przynieść duże oszczędności energii elektrycznej i tym samym spowodować zmniejszenie wskaźnika EP są wszystkie pomieszczenia nieposiadające okien zewnętrznych lub posiadające zbyt małą ich ilość, w których natężenie oświetlenia nie przekracza 200 lx. Najczęściej są to pomieszczenia o powierzchni od kilku do kilkudziesięciu m2, takie jak: korytarze, klatki schodowe, piwnice, niewielkie magazyny, chłodnie, czytelnie biblioteki, garaże, łazienki, przebieralnie.

Jednak w przypadku dużych powierzchni magazynowych lub handlowych zastosowanie świetlików rurowych będzie efektywne przy jednoczesnym zamontowaniu czujnikami natężenia oświetlenia.

W praktyce w programie ArCADia-TERMO, zastosowanie świetlików rurowych ma wpływ na czas użytkowania oświetlenia w ciągu dnia tD, którego wartość wtedy można odpowiednio zmniejszyć oraz czynnik FD, określający wpływ światła dziennego , rys.1 i 2.

Czas td

FD

Rysunek 1 i 2. Uwzględnienie wpływu świetlików rurowych na czas działania oświetlenia wbudowanego tD i czynnik FD, w programie ArCADia -TERMO.

Jak wcześniej wspomniano, zastosowanie świetlików rurowych w doświetleniu pomieszczeń mieszkalnych nie może być uwzględnione w obliczeniach EP, jednak już w części usługowej budynków mieszkalnych – jak najbardziej, dzięki czemu wartość wskaźnika EP dla całego budynku będzie obniżona.

W pochmurny zimowy dzień pojedynczy świetlik rurowych może dostarczyć tyle światła (lumenów) co 60 watowa zwykła żarówka żarowa, natomiast w letni pochmurny – zastępuje ok. 4 takich żarówek, a w słoneczny dzień, od strony południa – nawet 10.

Straty światła wewnątrz świetlika wynoszą zaledwie ok. 2%, ponieważ wewnętrzna część rury pokryta jest specjalną warstwą refleksyjną na bazie srebra. Przeciętny koszt świetlika bez jego instalacji wynosi około 1000 zł.

W godzinach wiecznych i nocnych świetlik rurowy może z powodzeniem być wykorzystywany jako źródło światła sztucznego, poprzez zainstalowanie w nim oprawy oświetleniowej spełniającej funkcje lampy.

Niewątpliwą , dodatkową zaletą świetlików rurowych jest dostarczenie naturalne światła do wewnętrznych pomieszczeń , co znacznie poprawia komfort jego użytkowania.

Miejscami, w którym instaluje się wewnętrzny koniec rury światłonośnej świetlików są: sufity podwieszane, ściany wewnętrzne, całkowicie zagłębione w terenie piwnice, poddasza użytkowe.

Warto wspomnieć, że nawet pomieszczenia od strony północnej mogą być przez większość dnia doświetlane dzięki elastycznej rurze światłonośnej, która umożliwia wlot promieni słonecznych do świetlika od strony południowej lub zachodniej.

Jednak warunkiem komfortowego wykorzystywania świetlików rurowych jest czujnik natężenia oświetlenia, ponieważ pogoda, szczególnie w Polsce, jest bardzo zmienna, przez co wahania ilości strumienia światła są bardzo częste.

Podsumowując, należy stwierdzić, że wykonując obliczenia wskaźnika EP na potrzeby charakterystyki energetycznej budynku, bardzo często cząstkowa wartość Delta EPL przekracza 100 kWh/(m2 * rok), wtedy dzięki zastosowaniu świetlików rurowych możliwe będzie obniżenie czasu użytkowania oświetlenia wbudowanego nawet 5% czy 10%, co w efekcie pozwoli na spełnienie warunku dla cząstkowego Delta EPL i maksymalnego wskaźnika EPmax.

Wzór raportu świadectwa energetycznego – kiedy i jaki?

Wzór raportu świadectwa energetycznego – kiedy i jaki wybrać?

Rozporządzenie MI z dnia 6 listopada 2008 roku określa 4 rodzaje raportów dla:
1. Budynku mieszkalnego,
2. Budynku,
3. Części budynku stanowiącego całość techniczno użytkową,
4. Lokalu mieszkalnego.

ad 1. Raport Budynk mieszkalny dotyczy:
a)  tylko budynku mieszkalnego jedno- i wielorodzinnego, bliźniaka, budynku szeregowca,
b)  połowy budynku bliźniaka lub pojedynczego segmentu.

Zdjęcie w raporcie powinno przedstawiać jak największą część budynku.
Raport ten nie zawiera informacji na temat oświetlenia i składa się z 4 stron.

ad 2. Raport Budynek dotyczy budynku:
a) niemieszkalnego np. magazyn, biuro, sklep, hotel
b) mieszkalnego, w którym co najmniej jedna funkcja jest niemieszkalna. Na przykład: dom jednorodzinny ze sklepem, budynek wielorodzinny z częścią biurową, pensjonat lub hotel z częścią mieszkalną (w której na stałe mieszkają właściciele całego budynku).
c) budynku wielofunkcyjnego np. magazyn z częścią biurową lub sklepem, biurowiec z restauracją, galerie handlowe.

Zdjęcie w raporcie powinno przedstawiać jak cały budynku wraz z jego funkcjami.
Raport zawiera informacje o oświetleniu i składa się z 4 stron.

ad 3. Raport Część budynku stanowiąca całość techniczno-użytkową dotyczy samodzielnej części budynku. Część budynku stanowiącego całość techniczno-użytkową jest to osobna funkcja budynku, w której może być jedna lub nawet kilka stref cieplnych. Przy czym wspólna instalacja (np. ogrzewania, czy chłodzenia) z inną części budynku, nie ma żadnego znaczenia. Przykładem jest sklep w budynku jednorodzinnym, pomieszczenia biurowe w budynku magazynowym czy produkcyjnym.

Zdjęcie w raporcie powinno jednoznacznie (np. poprzez wyraźne zaznaczenie) określać położenie danej części budynku na tle budynku, chyba, że ta część budynku cała znajduje się wewnątrz budynku.
Raport zawiera informacje o oświetleniu i składa się z 3 stron.

ad 4.Raport lokal mieszkalny dotyczy pojedynczego:
a) lokalu mieszkalnego, znajdującego się w budynku jedno- lub wielorodzinnym,
b) lokalu służbowego w innym budynku np. szkolnym, biurowym, przydzielonego pracownikowi i jego rodzinie.

Raport nie zawiera (dolnej) strzałki reprezentującej maksymalną wartosć EP.
Zdjęcie w raporcie powinno jednoznacznie ( np. poprzez wyraźne zaznaczenie) określać położenie danego lokalu mieszkalnego w budynku.
Raport nie zawiera informacji o oświetleniu i składa się z 3 stron.

 

Podsumowanie
Kierując sie powyższymi wskazówkami nie powinno się mieć problemu z określeniem typu raportu świadectwa jaki nalezy wybrać do obliczeń.

Obliczanie pojemności cieplnej budynku Cm – jak i kiedy?

Pojemność cieplna jest jednym z wielu parametrów mających bezpośredni wpływ na wielkość sezonowego zapotrzebowania na ciepło/chłód budynku QH,nd i QC,nd , określanego także jako energia użytkowa wyrażona w kWh/rok , a co za tym idzie, na wskaźniki energii użytkowej na cele ogrzewania lub chłodzenia EUco/c    oraz energii końcowej EK i energii pierwotnej EP dla wszystkich analizowanych systemów instalacji .

Jeżeli budynek jest wielofunkcyjny np. dom jednorodzinny ze sklepem, to wartość wskaźnika energii całkowitej użytkowej na cele ogrzewania EUco wyraża się wzorem:

EUco  gdzie n oznacza liczbę stref ogrzewanych

W programie ArCADia-TERMO  do dyspozycji są dwie metody obliczania pojemności cieplnej: szczegółowa i uproszczona

Metoda szczegółowa

Metoda szczegółowa jest bardziej dokładna i preferowana w metodologii, to jednak często (choć nie zawsze) jest dość czasochłonna, przez co może powodować dodatkową liczbę błędów, dlatego jej zastosowanie w ciągu ostatnich 3 lat czyli od 2011 roku istotnie zmalało. O ile w momencie wejścia w życie Rozporządzenia MI z dnia 6 listopada 2008 r. (w sprawie metodologii wykonywania obliczeń świadectwa energetycznego) zastosowanie metody szczegółowej było powszechne i występowało w ponad 95% świadectw energetycznych o tyle obecnie – tylko w ok. 15%, czyli tylko wtedy gdy jest to rzeczywiście konieczne. Wydaje się, że jest to słuszne podejście do obliczeń cieplnych. W praktyce metoda szczegółowa powinna mieć zawsze zastosowanie dla budynków jednokondygnacyjnych takich jak:
a)      hale i magazyny przemysłowe
b)      inne budynki (także biurowe), w których wszystkie lub prawie wszystkie ściany wewnętrzne są o konstrukcji lekkiej (wykonane są z płyt kartonowo-gipsowych). Wynika to z faktu, że dla tego rodzajów budynków pojemność cieplna przegród wewnętrznych jest bardzo mała i można ją pominąć w obliczeniach, dlatego w tej sytuacji zastosowanie metody szczegółowej jest bardzo szybkie i daje dokładne wyniki.

Drugim rodzajem budynków, dla których powinno się stosować metodę szczegółową obliczenia Cm są budynki, o ścianach wewnętrznych o zwiększonej grubości takich jak:
a)      bunkry, schrony, przedwojenne kamienice,
b)      budynki historyczne (zamki, pałace, dworki) wykorzystywane nie tylko na cele mieszkalne, ale również na usługowe np. hotel, sale konferencyjne, restauracje.
c)       nowoczesne budynki, których ściany wykonane w technologii ze sprasowanej gliny (ze słomą).

Dla tego typu budynków zastosowanie metody szczegółowej jest konieczne ze względu, na nietypowo dużą wartość pojemności cieplnej, mogącą dochodzić nawet do kilkunastu procent wartości Qh,nd.

Uwaga! W obliczeniach parametru Cm pojemność cieplną okien i drzwi (także zewnętrznych) pomija się.

Metoda Uproszczona

Metoda uproszczona bazuje na obliczeniach pojemności cieplnej na podstawie ich klasy, dzieląc budynki na 5 klas : bardzo lekkie, lekkie, średnie, ciężkie i bardzo ciężkie. Wybór klasy zależy od rodzaju konstrukcji i ciężaru przegród. Metoda ta może być z powodzeniem zastosowana dla wszystkich pozostałych typów budynków (budynki mieszkalne, użyteczności publicznej, galerie, hotele, budynki szkolne, zakłady przemysłowe, itd.), zarówno nowo wybudowanych jak i już istniejących. Są to między innymi budynki:

a)      budynki dwu- i wielokondygnacyjne,
b)      jednokondygnacyjne o ścianach wewnętrznych średnich i ciężkich np. z cegły,
c)       dla których nie można bez ingerencji w strukturę przegrody określić jej pojemności cieplnej ( współczynnik cp), choć znany może być współczynnik przenikania ciepła U.

Błąd metody uproszczonej

W praktyce średni błąd przy zastosowaniu metody uproszczonej i wyborze odpowiedniej klasy budynku wynosi ok. 2,5 % w obliczeniach sezonowego zapotrzebowania na ciepło QH,nd. Oczywiście, jeżeli jest kilka stref ciepła /chłodu, to wtedy można dla jednych stref zastosować metodę uproszoną, a dla innych szczegółową. Ponieważ użycie metody uproszczonej może (choć nie musi) spowodować nie tylko zaniżenie wartości EP, ale także zawyżenie wartości EP , co oznacza, że wyniki obu metod dają bardzo podobne wyniki.

Jednak dla oszacowania maksymalnej rzeczywistej wartości błędu najlepiej przyjąć niekorzystny przypadek, gdy obliczona wartość EPco zaniżona jest o 2,5% w stosunku do metody szczegółowej.

Do oszacowania wpływu metody uproszczonej na wartość EP najlepiej przeanalizować domek jednorodzinny (bez chłodzenia), ponieważ wtedy, dla tego typu budynku, największy wpływ (udział) na wartość wskaźnika EP mają ogrzewanie i wentylacja. Jeżeli EPmax = EP = 120 kWh/(m2 *rok) , to można założyć, że (dla metody szczegółowej Cm) wynosi EUco = 80 kWh/(m2 *rok). Pozostałe 40 kWh/(m2 *rok)., pochodzi od zapotrzebowania na ciepło do podgrzania c.w.u, od sprawności systemu c.o, c.w.u. i zużycie energii elektrycznej wykorzystywanej przez urządzenia pomocnicze.

Dla metody uproszczonej, zakładając że maksymalny błąd dla EUco wynosi 2,5% mamy:
domu jednorodzinnego – wartość 2,0 kWh/(m2 *rok). Wynik: 80 kWh/(m2 *rok)* 0,025 = 2,0 kWh/(m2 *rok),

budynku użyteczności publicznej z chłodzeniem – wartość 1,4 kWh/(m2 *rok). Gdzie EPmax= EP = 185 kWh/(m2 *rok) i EPco = 55 kWh/(m2 *rok), stąd 55 kWh/(m2 *rok) *0,025 =1,4 kWh/(m2 *rok)

Wnioski

1) Zawsze na początku należy rozważyć przyjęcie metody szczegółowej do obliczeń pojemności cieplnej dla każdej strefy budynku, a dopiero w drugiej kolejności metody uproszczonej.

2) Jeżeli przy metodzie uproszonej obliczona wartość EP różni się od EPmax o więcej niż 2 kWh/(m2 *rok), to wtedy można przyjąć, że błąd obliczeń nie spowoduje przekroczenia EPmax. Natomiast w przeciwnym wypadku należy rozważyć wprowadzenie przegród wszystkich wewnętrznych i zastosowanie metody szczegółowej, aby mieć pewność czy wartość EP spełnia lub nie spełnia warunek EPmax.