Archiwum kategorii: Prawo, normy, metodologia

Poradnik do świadectw energetycznych 2015 – Nowe wydanie!

Poradnik do świadectw energetycznych

2015 – Nowe wydanie!

 

W drugiej połowie czerwca 2015 r. firma INTERsoft wydała nową pozycje książkową, jaką jest Poradnik do świadectw energetycznych pod tytułem Podstawy teoretyczne i praktyka – wykonywanie świadectw charakterystyki energetycznej NOWE WYDANIE, oparty o najnowsze, obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 lutego 2015 r.

Jest to pierwsza i jak dotąd jedyna pozycja na rynku wydawniczym, tak szczegółowo opisująca zarówno od strony teoretycznej jak i praktycznej najważniejsze zagadnienia dotyczące świadectw charakterystyki energetycznej oraz charakterystyki energetycznej projektowanych budynków w zakresie obliczenia wskaźnika energii pierwotnej EP.

Poradnik ten przeznaczony jest dla nie tylko dla osób posiadających uprawnienia w zakresie wykonywania świadectw energetycznych, ale także dla:

  1. studentów wydziałów Budownictwa i pokrewnych, na których jest specjalizacja z zakresu praktycznego zastosowania odnawialnych źródeł energii oraz projektowania budownictwa energooszczędnego,
  2. studentów studiów podyplomowych, w celu otrzymania uprawnień do wykonywania świadectw energetycznych,
  3. osób wykonujących projektowane charakterystyki energetyczne budynków w programie ArCADia-TERMO od wersji 6.0,
  4. a także dla wszystkich użytkowników programie ArCADia-TERMO , którzy chcą dobrze poznać najnowszą wersję tego programu, co z pewnością będzie bardzo przydatne podczas wykonywania innych obliczeń cieplnych dla potrzeb audytów.

Poradnik ten liczy około 450 stron i składa się z dwóch części: teoretycznej i praktycznej, rys. 1.

Okladka_j

Rysunek 1. Nowe wydanie poradnika do świadectw energetycznych- wydane przez firmę INTERsoft w czerwcu 2015 r.

 

CZEŚĆ TEORETYCZNA

Pierwsza (teoretyczna) część została napisana przez znane autorytety naukowe w dziedzinie fizyki budowli oraz instalacji ogrzewania, ciepłej wody użytkowej, chłodzenia i oświetlenia. Zawiera ona opisy, definicje, schematy, tabele, wzory, ważne parametry, obliczenia, przepisy prawne oraz przykłady najważniejszych obliczeń wykonanych wg norm oraz w programie ArCADia-TERMO, upewniające czytelnika, że program ma pełen zastosowanie podczas wykonywania świadectw energetycznych.

 

CZEŚĆ PRAKTYCZNA

Druga, praktyczna część została napisana przez firmę INTERsoft, która w 2010 roku otrzymała za program ArCADia-TERMO PRO Złoty Medal na Tarach Poznańskich oraz w tym samym roku wydała Poradnik do Świadectw energetycznych, ale wg metodologii z 11 listopada 2008 roku.

W części praktycznej nowego poradnika opisano dokładnie obsługę, działanie oraz konfigurację programu ArCADia-TERMO oraz podano 4 przykłady świadectw energetycznych, w tym jedno świadectwo, wykonane metodą zużyciową. Pierwszy i czwarty przykład dotyczy jednorodzinnego budynku mieszkalnego, drugi – nowoczesnego budynku biurowego, a trzeci – dwufunkcyjnego budynku magazynowo-biurowego.

Wykonanie świadectw oraz obliczenia zostało pokazane krok-po-kroku z komentarzami, aby każdy nawet początkujący użytkownik nie miał problemów z samodzielnym zrozumieniem i wykonaniem zaprezentowanych przykładów.

Dodatkowo został opisany m.in. sposób automatycznego przesłania danych ( z wykonanego przez użytkownika w programie ArCADia-TERMO) świadectwa energetycznego do bazy Charakterystyki Energetycznej budynków, znajdującej się na stronę ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju.

 Podsumowanie

  1. Obecne wydanie Poradnika stanowi jedyne na polskim rynku całościowe opracowanie zarówno od strony teoretycznej jak i praktycznej wykonywanie świadectw energetycznych,
  2. Poradnik można zamówić lub nabyć bezpośrednio w fimie INTERsoft w Łodzi, adres strony internetowej: www.intersoft.pl . Cena Poradnika nie jest wygórowana.
  3. Poradnik wydany w 2010 roku jest obecnie nieaktualny i nie może być pomocny przy wykonywaniu świadectw wg rozp. MI z dnia 27.02.2015 r. Były aż 3 wydania, które zostały bez problemu sprzedane.

 

 

Czas użytkowania, czas nieużytkowania i czas wyłączenia z eksploatacji budynków

Czas użytkowania, czas nieużytkowania i czas wyłączenia z eksploatacji budynków

 

Pojęcie Czas użytkowania lub Czas nieużytkowania budynku nie zawsze jest w ten sam sposób rozumiane. Dlatego w tym artykule zostanie opisane co oznacza użytkowanie budynku w kontekście rozporządzenia MIiR z dnia 27.02.2015 r. dotyczącego wykonywania świadectw charakterystyki energetycznej budynków.

Prawidłowe określenie czasu użytkowania budynku ma ogromne znaczenie przy obliczaniu wskaźnika energii pierwotnej EP budynku, ponieważ ma wpływ na współczynnik użytkowania budynku β, który występuje w wielu wzorach podczas obliczeń zapotrzebowania budynku na ciepło i na chłód.

Czas użytkowania budynku

Jest to ciągły (bez przerw) czas, w którym budynek eksploatowany jest zgodnie ze swoim podstawowym przeznaczeniem.

Czas nieużytkowania budynku

Czas nieużytkowania budynku jest to czas (poniżej 7 dni), w którym główne cele, funkcje i zadania nie są realizowane w danym budynku.

Na przykład w budynku :

  1. biurowym – w nocy nie odbywa się praca biurowa
  2. magazynowym – w weekendy magazyn jest nieczynny
  3. szkolnym – podczas weekendów nie ma zajęć szkolnych
  4. sklepu – w weekendy sklep jest nieczynny

Czas nieużytkowania budynku, to nie jest czas gdy budynek jest całkowicie zamknięty lub wyłączony z eksploatacji i wszystkie instalacje są wyłączone.

Bowiem w czasie nieużytkowania budynku, mogą lub często nawet muszą w tym budynku przebywać pracownicy ochrony budynku, służb pomocniczych, konserwacji, itp.

Czas nieużytkowania budynku nie dotyczy budynków:
  1. mieszkalnych,
  2. rekreacyjnych,
  3. zamieszkania zbiorowego
  4. szpitali lub całodobowych przychodni zdrowotnych,
  5. gospodarczych przeznaczonych na chów zwierząt
  6. przemysłowych lub produkcyjnych , działających w trybie ciągłym (24 godzinnym),

ponieważ budynki te użytkowane są przez całą dobę. Dlatego czas nieużytkowania wynosi zero (lub nie dotyczy).

Cechą charakterystyczną czasu nieużytkowania jest:

  1. brak zysków wewnętrznych,
  2. obniżona temperatura instalacji ogrzewania w okresie nocnym lub weekendowym,
  3. całkowicie wyłączona klimatyzacja,
  4. całkowicie lub prawie całkowicie wyłączony system oświetlenia wbudowanego.

Wydaje się rozsądne przyjąć, że czas nieużytkowania budynku w rozumieniu rozp. MIiR nie powinien być dłuższy niż 7 kolejnych dni.

Oczywiście mogą być wyjątkowe sytuacje, gdy czas użytkowania będzie obliczany w innym okresie niż tygodniowym, ale dotyczy to budynków przemysłowych, produkcyjnych albo bardzo nietypowych takich jak np. stacje badawcze.

Czas wyłączenia z eksploatacji budynku

Jest to okres, trwający ponad 7 dni (dzień po dniu) w ciągu roku, gdy budynek nie jest użytkowany zgodnie ze swoim przeznaczeniem lub w ogóle nie jest użytkowany, ale instalacja ogrzewania jest aktywna.

Gdyby bowiem w budynku był przez cały rok (albo chociaż w sezonie grzewczym) wyłączony był system ogrzewania, wtedy nie można by obliczyć wskaźnika EP, ponieważ powierzchnia o regulowanej temp. Af=0 m2. I taki budynek, należałoby zakwalifikować jako nieogrzewany.

Cechą charakterystyczną Wyłączenia z eksploatacji jest:
  1. brak zysków wewnętrznych,
  2. na stałe obniżona temperatura instalacji ogrzewania do temp. minimalnej zarówno w ciągu dnia jak i w nocy,
  3. całkowicie wyłączona klimatyzacja,
  4. całkowicie lub prawie całkowicie wyłączony system oświetlenia wbudowanego

W obecnej wersji (6.x) programu ArCADia-TERMO efekt wyłączenia z eksploatacji budynku należy uwzględnić w etapie Strefy cieplne lub Strefy chłodu w zakładce Tryby pracy , gdzie , dość niefortunnie, określono tryb pracy Nieużytkowanie, który de facto oznacza Wyłączenie z eksploatacji (trwające ponad 7 kolejnych dni), rys.1.

Natomiast, tryb pracy Obniżenie nocne odnosi się do opisanego powyżej Czasu nieużytkowania.

Tryby1

Rysunek 1. Tryby pracy w programie ArCADia-Termo

Podsumowanie

  1. Prawidłowe zrozumienie terminów: Czas użytkowania, Czas nieużytkowania oraz Czas wyłączenia z eksploatacji budynku są warunkiem prawidłowego obliczenia strat ciepła w budynku.

Audyt – nowy projekt rozporządzenia 2015

Audyt – nowy projekt rozporządzenia w 2015 roku

W dniu 6 marca 2015 roku został przez Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju opublikowany projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie z 17 marca 2009 roku w sprawie szczegółowego zakresu i form audytu energetycznego oraz części audytu remontowego, wzorów kart audytów, a także algorytmu oceny opłacalności przedsięwzięcia termomodernizacyjnego.

1) Jedną z najważniejszych zmian jest  wykonanie obliczeń zapotrzebowania na moc i ciepło z wykorzystaniem nie oporu cieplnego przegród R, ale współczynnika przenikania ciepła Uc , odnoszącego się do wartości podanych w aktualnych Warunkach technicznych.

Jest to słuszne podejście, ponieważ określa dokładne maksymalne wartości współczynnika U w ciągu najbliższych 6 lat.

2) Podano też definicję  średniej wieloletniej temperatury miesiąca te(m),
gdzie te  – to średnia wieloletnia temperatura miesiąca m,
a w przypadku stropów nad nieogrzewanymi piwnicami lub pod nieogrzewanymi poddaszami  te  ,  to temperatura wynikająca z obliczeń bilansu cieplnego budynku wyrażona  °C.

Inne zmiany dotyczą:

3) jednostkowego wskaźnika udziału energii odnawialnej Uoze [%]

4) dostosowania do obowiązujących przepisów definicji temperatury obliczeniowej wewnętrznej w ogrzewanych pomieszczeniach – two wyrażonej °C;

5) ujednolicenia nazewnictwa związangoe m.in. z przygotowaniem ciepłej wody użytkowej, systemem grzewczym, powierzchnią ogrzewaną, uzupełniono dane i wzory o sprawność systemu przygotowania ciepłej wody użytkowej;

Podsumowanie

– Proponowane przez MIiR zmiany idą w dobrym kierunku i powinny być przyjęte przez środowisko audytorów z pełną akceptacją.

Współczynnik U dla podłogi na gruncie wg PN-EN 12831 i PN-EN 13370

Dla podłogi na gruncie Uequiv  wg PN-EN 12831 wynosi 0, 20, a wg PN-EN 13370 wsp. U podłogi wynosi  0,21.

Różnica wynosi około 0,015, co coznacza, że do porównania z warunkami technicznymi  na drugiej stronie świadectwa energetycznego powinno się podać wartość  Uequiv,  a nie Uc obliczone wg normy 12831. Wynika to z faktu, że norma PN-EN 13370 jest normą podstawową, czyli normą wzorcową.  Natomiast norma PN-EN 12831 jest w tym przypadku ( dla obliczeń współczynnika U dla podłogi na gruncie) normą mniej dokładną, opartą o przybliżone algorytmy obliczeń.

Metoda zużyciowa – system rozdzielny c.o. i c.w.u. w programie ArCADia-TERMO 6.2

Metoda zużyciowa – system rozdzielny c.o. i c.w.u. w programie ArCADia-TERMO 6.2

Warto przypomnieć , ze włączenie metody zużyciowej odbywa się poprzez kliknięcie na wysuwanym Panelu konfiguracyjnym pozycji Świadectwo charakterystyki energetycznej – metoda zużyciowa, rys. 1.

2a_wybor
Rysunek 1. Włączenie metody zużyciowej

Wykonując świadectwo metodą zużyciową domyślna liczba etapów wynosi tylko 6 (bez etapu Definicje przegród).  Włączenie etapu Definicje przegród możliwe jest w etapie 1, rys. 2.

2b_definicje
Rysunek 2. Włączenie etapu Definicje przegród

Samo wykonanie obliczeń w metodzie zużyciowej dla budynku, którym jest rozdzielny system ogrzewania i ciepłej wody rozpoczyna się w etapie Ogrzewanie i wentylacja i polega na kliknięciu pozycji Zużycie energii, rys. 3.

2c_zuzycie
Rysunek 3. Wybór pozycji Zużycie energii w etapie Ogrzewanie i wentylacja

Pierwszym krokiem (w obliczeniach) jest wybór rozdzielnego systemu c.o. i c.w.u. oraz wpisanie do obu tabel ilości zużytego paliw lub paliw a za okres ostatnich 3 lat (kalendarzowych) lub ostatnich 36 miesięcy, rys. 4. Można oczywiście podać wartość opałową gazu ziemnego podaną przez dostawcę gazu ziemnego.

Ponieważ w analizowanym przykładzie paliwem dla instalacji:

  1. ogrzewania będzie ciepło sieciowe, dlatego należy w pierwszej tabeli wypełnić tylko kolumnę kWh (kolumna m3 musi pozostać pusta).
  2. ciepłej wody użytkowej gaz ziemny, dlatego należy w drugiej tabeli wypełnić kolumnę m3 (kolumna kWh może być również wypełniona).

Uwaga! Należy pamiętać, że dla ciepła sieciowego jednostką może być tylko kWh, natomiast  dla gazu ziemnego zarówno kWh jak i m3. Podanie dla ciepła sieciowego jednostki m3 spowoduje brak wyników.

3a_rozdz
Rysunek 4. Wybór rozdzielnego systemu c.o. i c.w.u.
Dalej, należy kliknąć na pozycję Nowe źródło ogrzewania i je nazwać oraz podać wszystkie niezbędne dane, w tym ilość energii pomocniczej Eel, pom, H, rys. 5.

3b_co
Rysunek 5. Parametry systemu ogrzewania

Podobnie należy postąpić w etapie Ciepła woda użytkowa, podając wszystkie dane i obliczając energię pomocniczą Eel,pom, W , rys. 6.

3c_cwu
Rysunek 6. Parametry systemu c.w.u.

W przypadku rozdzielnego systemu c.o. i c.w.u. wszystkie dane w świadectwie energetyczne są obliczane, podobnie jak w metodzie  obliczeniowej, rys.  7.

3d_swiadect-a
Rysunek 7. Fragment  pierwszej strony świadectwa energetycznego

 

Rozporządzenie MIiR 2015 – zmiany w programie ArCADia-TERMO

Najnowsza wersja programu ArCADia-TERMO o numerze 6.2 jest ważną aktualizacją ponieważ:

  1. dostosowuje program ArCADia-TERMO do najnowszego rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 lutego 2015 r. w sprawie metodologii wykonywania świadectw energetycznych budynków i części budynków, które weszło w życie 19 kwietnia 2015 roku,
  2. wprowadza nową metodologię obliczeń o nazwie metoda zużyciowa ( w oparciu o wyżej wymienione rozporządzenie z dnia 27 lutego 2015 roku).

W tym artykule zajmiemy się jednak tylko punktem pierwszym, czyli opisem zmian w programie ArCADia-TERMO w zakresie nowego rozporządzenia MIiR z 2015 roku.

  • Etap – Dane Projektu

Zmieniono nazwę pola z Numer projektu na  Numer świadectwa:

1_Numer

Jest to pole tekstowe, w którym należy wprowadzić numer świadectwa wygenerowany przez Centralny System Rejestracji Świadectw energetycznych , znajdujący się na stronie MIiR.

  •  Etap – Ogrzewanie i wentylacja

Zmieniono liczbę wzorów świadectw tylko na: Budynek i Część budynku, rys. 1.

1b_Rodzaj
Rysunek 1.  Dwa wzory świadectw wg rozp. MIiR 2015

  • Etap – Ciepła woda użytkowa

Zmieniono w jednostce we wzorze na VWI nazwę z dzień na doba, rys. 2.

1c_cwu-
Rysunek 2.  Nowa jednostka dla dobowego zapotrzebowania na c.w.u., wg rozp. MIiR 2015

 

  • Etap – Wydruki

Zmieniono zawartość wzoru świadectw charakterystyki energetycznej o następujące pola:

  1. na pierwszej stronie świadectwa dodano pole, określające budynek należący do wymiaru sprawiedliwości, prokuratury lub administracji publicznej, którego obecnie ( w 2015 roku) powierzchnia przekracza 250 m2 i jest w nim prowadzono obsługa interesantów , rys. 3.

1d_budyn
Rysunek 3.  Pole określające  budynek  należący do wymiaru sprawiedliwości, prokuratury lub administracji publicznej spełniający określone w ustawie o Charakt. Energetycznej wymagania

  1. zmieniono nazwę pola Nr uprawnień budowlanych lub wpis do rejestru, na Nr wpisu do wykazu, rys. 4.

1e_sporzadz
Rysunek 4.  Pole określające  na Nr wpisu do wykazu

  1. Zmieniono treść oraz dodano 2 nowe punkty do listy zaleceń na ostatniej stronie świadectwa, rys. 5.

1f_zalecenia

Rozporządzenie MIiR z 27 lutego 2015 r. w sprawie wykonywania świadectw energetycznych

Najnowsze rozporządzenie MIiR z 27 lutego 2015 r. w sprawie wykonywania świadectw energetycznych

W dniu 18 lutego 2015 r. zostało opublikowane nowe rozporządzenie z dnia 27 lutego 2015 r. (pozycja w Dzienniku Ustaw 376).

Celem tego rozporządzenia jest aktualizacja rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2014 r. , które weszło w życie 3 października 2014 r., czyli nieco ponad 6 miesięcy temu.

Ze względu na ogólny charakter zmian ministerstwo zdecydowało się na napisanie i opublikowanie nowego rozporządzenia, a nie na aktualizację już istniejącego

Najważniejsze zmiany w nowym rozporządzeniu to:

  1. zmiana wszystkich stron wzoru świadectwa energetycznego,
  2. zmiana definicji strefy cieplnej,
  3. zmniejszenie z 3 do 2 rodzaju świadectw energetycznych,
  4. rozszerzenie nowej metody obliczania powierzchni Af na wszystkie rodzaje budynków,
  5. zmiana jednostki zużycia ciepłej wody z „Dzień” na „Doba”,
  6. poprawienie błędnych wzorów do obliczenia wskaźnika Uoze, dla pomp ciepła,
  7. rozszerzenie obliczeń ilości energii pochodzącej z gazu ziemnego w metodzie zużyciowej, w przypadku gdy w ciągu ostatnich 3 lat ilość zużytego ciepła pochodzącego z gazu ziemnego obliczono na podstawie ilości m3 i kWh, czyli gdy najpierw był zamontowany kocioł gazowy i zużycie gazu podano w m3 ,a potem węzeł z licznikiem ciepła w kWh (pochodzącego np. z ciepłowni osiedlowej).

Choć wszystkie zamiany wprowadzone w nowym rozporządzeniu są słuszne , to jednak brakuje uściślenia kilku, drugorzędnych kwestii.

Na szczęście są to wątpliwości, które mogą zostać wyjaśnione w wyniku ich interpretacji, a nie aktualizacji rozporządzenia.

Te kwestie to:

  1. obliczeniowa nadwyżka ciepła (podczas hipotetycznej wymiany ciepła) między strefami ogrzewanymi o tej samej temperaturze lub innej ( współczynnik fij)
  2. brak podania jednostki wartości Uoze w postaci procentów, polegającym na pomnożeniu wzoru przez 100% (czyli 1,00), a powinno być przez 100 i dopisaniu (po spacji) symbolu %,
  3. brak punktu na ostatniej stronie świadectw w sekcji Objaśnienia, dotyczącego powodu braku wartości EU w świadectwie energetycznych obliczenia energii użytkowej w przypadku wspólnego systemu ogrzewania i ciepłej wody w metodzie zużyciowej.

Do  19 kwietnia 2015 r. czyli w dniu wejścia w życie nowego rozporządzenia będzie dostępna nowa wersja programu ArCADia-TERMO, którą będzie można pobrać, ze strony www. INTERsoft ( przycisk Pobierz-> Aktualizacje).

Na rysunku 1 znajduje się pierwsza strona świadectwa energetycznego wykonanego w programie ArCADia-TERMO według nowego rozporządzenia MIiR z dnia 27 lutego 2015 r.

W wersji tej prawdopodobnie, nie będzie już możliwości wygenerowania świadectwa wg rozp. z dnia 3 czerwca 2014 r.

Użytkownicy, którzy będą mieli zamiar poprawić  wykonane świadectwo do dnia 18 kwietnia będą mogli to zrobić tylko  wersji 6.1 Programu ArCADia-TERMO. Dlatego powinni sobie tę w wersję zachować.

CHEB_projekt2
Rysunek 1. Planowany wygląd fragmentu pierwszej strony nowego świadectwa energetycznego

CHEB_projekt1
Rysunek 2. Planowany nowy wzór całej pierwszej strony świadectwa energetycznego w programie ArCADia- TERMO

Zmiany też objęły stronę 2 i 3 świadectwa ( rys. 3 ), na której dodano dodatkowe dwa zalecenia.

CHEB_projekt3
Rysunek 3. Nowy wygląd listy Zaleceń

Podsumowanie

Dla budynków mieszkalnych przekonwertowanie świadectwa z wersji 6.1 do planowanej  wersji powinno się praktycznie bez odbyć bez żadnych problemów, ponieważ zmiany dotyczą tylko opisów, a nie danych czy wyników obliczeń.

Natomiast dla pozostałych budynków będzie konieczność ponownego obliczenia  powierzchni Af, wtedy gdy występują pomieszczenia o wysokości poniżej 2.20 m. Pozostałe dane będą bez zmian.

Świadectwo energetyczne dla budynku administracji publicznej

Świadectwo energetyczne dla budynku administracji publicznej w programie ArCADia-TERMO  Ustawa z dnia z dnia 29 sierpnia 2014 r. poz. 120 o charakterystyce energetycznej budynków w rozdziale 2 określa zasady sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej, które w art.3 pkt. 2 odnoszą się do budynków zajmowana przez organy wymiaru sprawiedliwości, prokuraturę oraz organy administracji publicznej, których powierzchnia przekracza 250 m2 i w których dokonywana jest obsługa interesantów i w których jednocześnie dokonywana jest obsługa interesantów. Tak więc, oprócz minimalnej wielkości powierzchni wymagany powszechny dostęp do choćby jednego pomieszczenia znajdującego się w budynku, przeznaczonego do obsługi interesantów. Takim pomieszczeniem może być sekretariat, kasa, czytelnia akt sądowych, punkt informacyjny. Jeżeli powierzchnia użytkowa takiego budynku przekracza 500 m2,, wtedy właściciel lub zarządca tego budynku jest obowiązany umieścić kopię świadectwa charakterystyki energetycznej w widocznym i łatwo dostępnym dla każdego interesanta miejscu w budynku. Warto podkreślić, że kopia takiego świadectwa różni się od oryginalnej wersji świadectwa brakiem na ostatniej stronie (poza stroną z objaśnieniami) świadectwa zaleceń i innych, dodatkowych informacji o budynku

kopia_swiad

Rysunek 1. Przedostatnia strona świadectwa energetycznego

Na rysunku 2 przedstawiono końcowy fragment ostatniej strony świadectwa energetycznego, występujący tylko w wersji oryginalnej świadectwa.

oryg

Rysunek 2. Końcowy fragment ostatniej strony oryginału świadectwa energetycznego

Podsumowanie Wywieszenie kopii już wykonanego świadectwa energetycznego jest obowiązkiem mającym na celu danie przykładu obywatelom stosowania w nowych lub wcześniej istniejących budynkach administracji państwowej nowoczesnych rozwiązań projektowych, mających na celu ograniczenie zużycia konwencjonalnej energii oraz upowszechnianie odnawialnych źródeł energii. Użytkownicy programu ArCADia-TERMO w kolejnych wersjach mogą się spodziewać takiej funkcjonalności.

Nowe wydanie Poradnika do świadectw charakterystyki energetycznej

Wkrótce nastąpi nowe wydanie Poradnika do świadectw charakterystyki energetycznej, przygotowanego przez firmę INTERsoft z Łodzi.

Nastąpi to prawdopodobnie na przełomie marca i kwietnia tego roku.
Pierwsze wydanie rozeszło się bez problemu nie tylko wśród osób mających uprawnienia do wykonywania świadectw energetycznych, ale także studentów studiów stacjonarnych, podyplomowych i zaocznych wszystkich wydziałów budownictwa na większości polskich uczelni technicznych.

Poradnik powinni też nabyć pracownicy biur projektowych, wykonujący projektowane charakterystyki energetyczne (do pozwolenia na budowę), ponieważ wszystkie opisane zagadnienia dotyczą w całości również tego rodzaju obliczeń.
Tak jak poprzednio, Poradnik został napisany we współpracy z Politechniką Łódzką ( Wydziały Budownictwa i Architektury). Część teoretyczna została napisana przez profesorów i doktorów tej uczelni, którzy są autorytetami w tej dziedzinie, a cześć praktyczna – przez firmę INTERsoft.

Dzięki ponad rocznemu, czynnemu uczestniczeniu i zaangażowaniu w cały proces konsultacji społecznych między innymi nad projektami rozporządzenia z dnia 3.6.2014 r. oraz projektem nowego rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2014 r. (opublikowanego w dniu 7 stycznia 2015 r.), polegającemu na zgłoszeniu szeregu uwag i sugestii, z których zdecydowana większość została uwzględniona, czytelnicy otrzymają aktualne informacje na temat najnowszych przepisów i poprawek jakie wkrótce będą obowiązywać. Będą to między innymi nowe wzory świadectw energetycznych, poprawiony wzór obliczeń Uoze i zużycia gazu ziemnego w metodzie zużyciowej.

Wszystkie rozdziały zawierają liczne rysunki, tabele oraz praktyczne zastosowanie wzorów podanych w wymienionych na początku rozporządzeniach oraz normach.
Całość Poradnika liczy koło 450 stron.

Część teoretyczna obejmuje wszystkie zagadnienia związane z metodologią, takie jak ogrzewanie, wentylacja, ciepła woda użytkowa, chłodzenie i oświetlenie, a część praktyczna – 3 przykłady jedno i dwufunkcyjnych budynków, takich jak domek jednorodzinny, nowoczesny budynek biurowy z chłodzeniem i budynek magazynowo-biurowy.

Podano wiele praktycznych uwag i konkretnych przykładów, pozwalających lepiej zrozumieć nową ideę wykonywanych obliczeń. Opisane są też są elementy metody zużyciowej, która z pewnością będzie coraz częściej wykorzystywana w praktyce oraz zagadnienia dotyczące weryfikacji świadectw energetycznych przez Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju.
W każdym przykładzie znajduje się bardzo dokładny opis budynku wraz z widokami, zrzutami oraz przekrojami kondygnacji. Dodatkowe tabele, rysunki i komentarze pozwolą czytelnikom wykonać te same obliczenia krok po kroku, co znacznie ułatwi zrozumienie, tych niełatwych zagadnień.

Przy okazji czytelnik może dokładnie poznać zaawansowaną obsługę i możliwości programu w zakresie wykonywania świadectw energetycznych, co jest szczególnie ważne dla osób, które po raz pierwszy mają do czynienia z programem ARCADia -TERMO.

Na rysunku 1 przedstawiono poprzednie wydanie Poradnika (już niedostępne w sprzedaży). Rozmiar (liczba stron) i forma wydania najnowszego wydania będą bardzo podobne.

Poradnik
Rysunek 1. Poprzednie wydanie Poradnika
Sądzę, że cena Poradnika będzie, tak jak poprzednio, przystępna dla każdego, a być może stali klienci będą mogli liczyć na promocje lub przedpłaty (jeżeli będą), z których zawsze warto skorzystać! J

Więcej informacji na ten temat zostanie wkrótce udostępnionych na stronie www.intersoft.pl

Obliczenia pojemności cieplnej przegród budynku wg PN EN-ISO 13790: 2006 w programie ArCADia-TERMO.

Obliczenia pojemności cieplnej przegród budynku wg PN EN-ISO 13790: 2006 w programie ArCADia-TERMO.

Tym artykule zostanie omówiona metoda obliczania wewnętrzną pojemności cieplnej C budynku lub strefy cieplnej można obliczać na podstawie normy EN ISO 13786.

Zostaną opisane przykłady obliczeń nie tylko dla przegród zewnętrznych podane w normie, ale także dla przegród wewnętrznych z uwzględnieniem stolarki okiennej drzwowej.

W typowych opracowaniach uwzględnia się tylko ściany zewnętrzne oraz te wewnętrzne, które graniczą z częścią nieogrzewaną budynku.

W niniejszym artykule zajmiemy wszystkimi przypadkami z obliczania pojemności cieplnej przegród z jakimi mogą mieć do czynienia certyfikatorzy i audytorzy.

Wyróżniamy 6 przypadków przegród:

1) 
     zewnętrzne: ściany, stropodachy, dachy, podłoga w gruncie

2)      zewnętrzne ściany szklane przezierne (przezroczyste) lub nieprzezierne (osłonowe, świetliki, np. szklarnie):

3)      całkowicie wewnętrzne w danej strefie: ściany, stropy, podłoga wyniesiona,

4)      wewnętrzne na granicy stref: ogrzewanych lub stref nieogrzewanych,

5)     wewnętrzne na granicy strefy ogrzewanej ze strefą nieogrzewaną,

6)      Dodatkowo, należy rozważyć przypadek 6, w którym we wszystkich typach ścian, dachów i stropów może być umieszczona stolarka stolarką okienna i drzwiową, której istnienie również należy wziąć pod uwagę.

Dla przypadku 2, czyli okien i drzwi pojemność cieplną tych przegród pomija się w obliczeniach i przyjmuje się, że wynosi ona zero.

Dla przypadku 6, przy obliczaniu pojemności cieplnej ścian, dachów i stropów odejmuje się od ich powierzchni powierzchnię okien i drzwi znajdujących się w tych przegrodach.

Kontynuując dalej, zgodnie normą EN ISO 13786 ogólny wzór do obliczania wewnętrznej pojemności cieplnej C budynku jest następujący:

7i-C

gdzie:
r – gęstość warstwy przegrody,
c – ciepło właściwe warstwy przegrody,
d- grubość warstwy przegrody,
A – powierzchnia warstwy przegrody j.

Indeksy i oraz j oznaczają numer i- tej warstwy w elemencie j

Tak więc warunkiem prawidłowych obliczeń pojemności cieplnej całego budynku jest znajomość wszystkich warstw przegród oraz ich parametrów (położenie i rodzaju), a w szczególności pojemności cieplnej każdej przegrody. W programie ArCADia-TERMO jedynym miejscem, w którym należy wpisać gęstość i pojemność cieplną warstwy przegrody jest okienko Edytor materiałów, do której dostęp jest podczas definiowania przegród i ich warstw w etapie IV Definicje przegród, rys. 1.

7j-Edytor_materialow

Rysunek 1. Edytor materiałów. Gęstość r i pojemność cieplna warstw cp .

Wprowadzenie nowej warstwy do Edytora materiałów (bazy danych) i późniejsze jej wybranie, bez podania jej gęstości lub pojemności cieplnej cp, spowoduje w konsekwencji brak wyników obliczeń wartości C dla całego budynku.

W takiej sytuacji często najlepiej jest podać wartość zero „0„, co spowoduje, co prawda, zaniżenie rzeczywistej wartości wielkości C, ale jednak nie zablokuje jej obliczenia. Jednak taką sytuację w nowych i nowoprojektowanych budynkach należy traktować jako wyjątkową i odnoszącą się tylko do przegród, których wpływ na całkowita wartość i C jest znikomy, np. ściany wewnętrzne (działowe) w piwnicy, warstwa tynku, dachówki lub blachy dachowej. (Warstwy wykończeniowych nie uwzględnia się w obliczeniach oporu cieplnego oraz pojemności cieplnej).

Jeżeli dana warstwa przegrody ma istotne udział (powyżej 5%) w całkowitej pojemności cieplnej budynku, wtedy powinno się zastosować uproszczoną metodę obliczeń, bazującą na klasie budynku i jego powierzchni ogrzewanej.

Algorytm obliczeń podany w normie EN ISO 13786 wymaga obliczenia pojemności cieplnej przegród w kierunku od strony wewnętrznej do zewnętrznej. Algorytm ten określa warstwy przegrody dla 3 wykluczających sie wariantów, z których każdy da wynik, określający najmniejszą głębokość analizowanych warstw :

1)      wszystkie warstwy przegrody do pierwszej włącznie warstwy izolacji,
(w tym wariancie przegroda musi zawierać przynajmniej jedną warstwę izolacji termicznej),

2)      wszystkie warstwy przegrody, gdy maksymalna całkowita grubość przegrody wynosi 10 cm bez względu na istnieje lub położenie warstwy izolacji,
(w tym wariancie przegroda może, ale nie musi zawierać przynajmniej jedną warstwę izolacji termicznej),

3)      w połowie grubości przegrody,
(w tym wariancie przegroda musi mieć całkowitą grubość powyżej 10 cm i nie może zawierać żadnej warstwy izolacji termicznej).

Jako przykład do dalszych obliczeń weźmy przypadki o numerach 1,3,4,5 i 6. Dla ścian szklanych wartość (przypadek 2) C = 0.

Do analizy wzięto 6 typów ścian:

a) jednowarstwowa z cegły ceramicznej pełnej o grubości 25 cm bez izolacji termicznej,

b) jednowarstwowa drewniana o grubości 10 cm bez izolacji termicznej,

c) dwuwarstwowa drewniana o całkowitej grubości 8 cm z izolacją od strony wewnętrznej o grubości 5 cm,

d) dwuwarstwowa z cegły ceramicznej pełnej o całkowitej grubości 30 cm z izolacją od strony wewnętrznej o grubości 5 cm,

e) dwuwarstwowa z cegły ceramicznej pełnej o całkowitej grubości 45 cm z izolacją od strony zewnętrznej o grubości 15 cm,

f) trójwarstwowa z cegły ceramicznej pełnej o całkowitej grubości 55 cm z izolacją termiczną w środku przegrody o grubości 15 cm,

Głębokość Szew przegrody zewnętrznej obliczana jest ze wzoru, obejmującego 2 przypadki:

7k-S_zew

(1) – gdy przegroda nie zawiera żadnej warstwy izolacji termicznej

(2) – gdy przegroda zawiera warstwę izolacji termicznej

gdzie:
d – grubość całej przegrody
n – numer warstwy izolacji w przegrodzie liczony od wewnątrz pomieszczenia

Oto przykłady obliczeń obliczeniowej grubości przegrody dla wybranych typów ścian zewnętrznych:

a) jednowarstwowa z cegły ceramicznej pełnej o grubości 25 cm bez izolacji termicznej:
Min (10 cm; 25/2=12,5 cm) = 10 cm

b) jednowarstwowa drewniana o grubości 10 cm bez izolacji termicznej:
Min (10 cm; 10/2 = 5 cm) = 5 cm

c) dwuwarstwowa drewniana o całkowitej grubości 8 cm z izolacją od strony wewnętrznej o grubości 5 cm:
Min (10 cm; 8/2 = 4 cm, 5 cm) = 4 cm

d) dwuwarstwowa z cegły ceramicznej pełnej o całkowitej grubości 30 cm z izolacją od strony wewnętrznej o grubości 5 cm:
Min (10 cm; 30/2 = 15 cm, 5 cm) = 5 cm

e)dwuwarstwowa z cegły ceramicznej pełnej o całkowitej grubości 45 cm z izolacją od strony zewnętrznej o grubości 15 cm:
Min (10 cm; 45/2 = 22,5 cm, 45 cm) = 10 cm

f) trójwarstwowa (symetryczna) z cegły ceramicznej pełnej o całkowitej grubości 55 cm z izolacją termiczną w środku przegrody o grubości 15 cm:
Min (10 cm; 55/2 = 27,5 cm, 20 + 15 cm = 35) = 10 cm

Dla przypadków 3, 4, czyli dla ścian i stropów całkowicie wewnętrzne w danej strefie lub znajdujących się na granicy dwóch stref ogrzewanych lub dwóch stref nieogrzewanych wyniki obliczeń obejmują wszystkie warstwy w przegrody niezależnie od całkowitej grubości danej przegrody łącznie z warstwą izolacji termicznej. Wynika to z faktu że ciepło wewnętrzne wszystkich warstw przegrody oddawane jest tylko do wnętrza budynku lub strefy, a nie jest tracone na rzecz środowiska zewnętrznego, z którym przegroda nie ma żadnego bezpośredniego kontaktu

W programie ArCADia- TERMO dla przypadku 3 należy wybrać w kolumnie Strefa/temp. z listy pozycję: W tej samej strefie lub W tym samym pomieszczeniu. Wtedy do obliczeń uwzględniana jest pojemność wszystkich warstw przegrody.

Natomiast dla przypadku 4 uwzględniana jest tylko 1/2 obliczonej pojemności cieplnej przegrody. Warto zauważyć, że w tym przypadku przyjęcie algorytmu z normy spowodowałoby podwojenie wartości C dla danej przegrody, co byłoby oczywistym błędem (albo podwójne uwzględnienie pojemności cieplnej izolacji w przegrodzie co również byłoby błędem).

Głębokość Swew przegrody wewnętrznej obliczana jest ze wzoru , obejmującego 2 przypadki:

7L-S_wew

(3) – gdy cała przegroda znajduje się wewnątrz strefy cieplnej/chłodu,

(4) – gdy przegroda znajduje się na granicy (pomiędzy) dwóch stref.

Wnioski
Metodologia podana w normie ma zastosowanie tylko do przegród zewnętrznych w części ogrzewanej budynku.

  1. Obliczenie pojemności cieplnej przegród wewnętrznych zawsze powinno uwzględniać pojemność cieplną wszystkich warstw przegrody, niezależnie od całkowitej grubości całej przegrody i niezależnie od istnienia (bądź nieistnienia) warstwy izolacji termicznej.
  2. Brak informacji dotyczących pojemności cieplnej warstw przegrody może wykluczyć w programie ArCADia-TERMO zastosowanie Szczegółowej metody obliczania pojemności cieplnej. Wtedy należy wybrać metodę Uproszczoną.